Шэнэ Хэлсээн: Коринфынхидтэ 1-дэхи
Author: Институт перевода Библии
Date: 2020-03-27T17:10:18.551437+00:00

Шэнэ Хэлсээн

Шэнэ Хэлсээн

1. Оролто Үгэ

1. Коринфынхидтэ 1-дэхи

1. Зарим Үгэнүүдые Тайлбарилһан Толи

Оролто Үгэ

Шэнэ Хэлсээн

Оролто үгэ

Хүндэтэ уншагшад!

Таанад мүнөө гартаа буряад хэлэндэ оршуулагдаһан Шэнэ Хэлсээн гэжэ нэрэтэй ном барижа байнат. Шэнэ Хэлсээн Хуушан Хэлсээн хоёр сугтаа Нангин Бэшэг гэхэ гү, али Библи гэжэ ном бүрилдүүлнэ. Дэлхэй дээрэ энэ ном бусад номуудһаа үлүү ехээр уншагдаг юм.

Шэнэ Хэлсээн эртэнэй грек хэлэн дээрэ бэшэгдэһэн хорин долоон номһоо бүридэнэ. Урдань Римэй хаанай орондо ажаһуудаг арадууд хоорондоо эртэнэй грек хэлэн дээрэ бэе бэетэйгээ харилсадаг һэн. Шэнэ Хэлсээн болбол «Һайн Мэдээсэлэй» дүрбэн ном, Элшэнэрэй үйлэ хэрэгүүдэй ном, элшэнэрэй хандалганууд, мүн ерээдүй сагые уридшалан харуулһан Гэршэлгэһээ бүридэдэг. «Һайн Мэдээсэлые» грек хэлэн дээрэ «Евангели» гэжэ нэрлэдэг. Иисус Христос номноһон һургаалаа тон тиигэжэл нэрлэһэн юм. Мүн баһа Матвей, Марк, Лука болон Иоаннай бэшэһэн Шэнэ Хэлсээнэй түрүүшын дүрбэн ном тиигэжэ нэрлэгдэһэн байгаа. Тэдэ номууд соо Иисус Христосой ажамидарал, газар дэлхэй дээрэ ябуулһан ажал, номноһон һургаал, бүтээһэн гайхамшагта үйлэ хэрэгүүд тухайнь, наһанһаа нүгшэһэн, һүүлдэнь амидырһан тухайнь хөөрэгдэнэ.

Иисус Христос тухай Һайн Мэдээсэлэй яажа дэлгэрһэн тухай Элшэнэрэй үйлэ хэрэгүүд гэжэ нэрэтэй ном соо хэлэгдэнэ. Эндэ Христос шажанай һууришажа дэлгэрһэн түрүүшын жэлнүүд хойно хойноһоон удаа дараалан зураглагдана. Тиимэһээ энэ ном түүхын тусхай ажахолбогдолтой ном мүн. Элшэнэрэй ашаар Иисус Христос тухай Һайн Мэдээсэлэй бүхы газар дэлхэй дээгүүр хаа хаанагүй таража эхилһэниинь эндэ харуулагдана.

Шэнэ Хэлсээн соо баһа хорин нэгэн хандалганууд гэхэ гү, али бэшэгүүд оролсодог. Тэдэниие Павел, Петр, Иоанн элшэнэр болон бусадшье хүнүүд Христосой түрэхэһөө хойшо зуун жэлэй туршада бэшэһэн байгаа. Эдэ хандалганууд христос шажантанай һүзэг этигэлэй болон ажамидаралай элдэб янзын асуудалнуудые хүндэнэ, зүблэл болон захяа заабаринуудые үгэнэ.

Гэршэлгэ гэдэг Шэнэ Хэлсээнэй һүүлшын ном уридшалан хэлэһэн удха шэнжэтэй юм. Энэ ном уншахада бэлэн бэшэ. Энэ ном соо хүн түрэлхитэнтэй хамта Бурханай байлсаһан нюуса олон бэлгэ тэмдэгүүдээр элирхэйлэгдэнэ, газар дэлхэйн зоной Бурханай зарга шүүбэридэ орохо тухай, энэ газар дэлхэйн орондо бүри һайн, хэтэ мүнхын «шэнэ огторгой тэнгэри, шэнэ газар дэлхэй» байгуулагдаха тухай хэлэгдэнэ.

Оршуулагдаһан Шэнэ Хэлсээнэй номуудай эхэ бэшэг тухай

Шэнэ Хэлсээн эртэнэй грек хэлэн дээрэ бэшээтэй байгаа. Тэрэ оло дахин гараар буулгажа бэшэгдээ. Тиимэ ушарһаа Шэнэ Хэлсээнэй номуудай грек эхэ бэшэгүүд хоорондоо илгаралтай байдаг. Гэбэшье олон ушарнуудта тэдэ илгаралнууд номой удха ойлгоходо нүлөөлдэггүй, тиигээдшье бусад эртэнэй олон бэшэгүүдтэй зэргэсүүлхэдэ, Шэнэ Хэлсээнэй эхэ бэшэгүүд соо тиимэ илгаралнууд үсөөнөөр дайралдана.

Шэнэ Хэлсээе буряад хэлэн дээрэ оршуулһан тухай

Оршуулгынгаа һайн шанар баталхын, удха үнэн зүбөөр тайлбарилхын тула оршуулгамнай Библиин номуудай оршуулгада хэрэглэгдэдэг хэдэн шалгалтануудые заатагүй гарадаг. Шэнэ Хэлсээе грек хэлэнһээ буряад хэлэн дээрэ оршуулхадаа, оршуулагшад библиин номуудые тайлбарилха дүримүүдые хэрэглээ. Олон янзаар ойлгожо болохо удхын нэгэ тайлбарилгань оршуулгада оруулагдаа, нүгөө тайлбарилгань хуудаһанай доорохи ажаглалтада табигдаа.

Номой түгэсхэлдэ оршуулга соо дурдагдаһан газар дэбисхэрэй зурагууд, мүн шухала ойлгосонуудые тайлбарилһан толи үгтэнэ. Шэнэ Хэлсээ ойлгоходо хүнгэн байхын тула энэ нэмэри мэдээсэлнүүд ном соо оруулагдаба. Үгэнүүдые тайлбарилһан толи Библиин шухала ойлгосонуудые, жэшээлэн нэрлэбэл, Бурханай Эльгээмэл, тоһоор түрхихэ, Нангин Һүлдэ, Бурханай табисуурта, Хүн түрэлтэнэй Хүбүүн, Бурханай Хурьган, Бурханай хаан түрэ, һүзэглэгшэдэй бүлгэм гэхэ мэтые тайлбарилха, мүн номуудай удха ойлгоходо шухала мэдээ үгэхэ зорилготой юм. Библиин үшөө ямар газарта адли шэнжэ удхатай зарим үгэ, ойлгосонууд дайралданаб гэжэ заажа үгэнэ.

Шэнэ Хэлсээнэй номууд нэгэдэхи зуунай хоёрдохи хахадта бэшэгдэһэн байгаа. Тэрэ сагһаа хойшо мянга гаран хэлэнүүд дээрэ оршуулагдаа. Мүнөө буряад хэлэн дээрэ оршуулагдаба. 1909 ондо эхирид-булагадай нютаг хэлэн дээрэ анха түрүүн Матвейн дуулгаһан Һайн Мэдээсэл, 1912 ондо анхан хэблэгдэһэн Маркын дуулгаһан Һайн Мэдээсэл Нангин Бэшэг оршуулгын институт шэнээр хэблэжэ гаргаһан байгаа. Тэрээнһээ гадна шэнээр оршуулагдаһан Маркын дуулгаһан Һайн Мэдээсэл (1996), Иисус – хүүгэдэй нүхэр (1999), Иоаннай дуулгаһан Һайн Мэдээсэл (2003), Хүүгэдэй Библи (2004 ондо) хэблэжэ гаргаа.

Нангин Бэшэг оршуулгын институт Шэнэ Хэлсээе буряад хэлэн дээрэ оршуулжа хүдэлһэн оршуулагшадта, редакторнуудта, мүн энэ оршуулга хэблэхэдэ оролдолго гаргаһан хүнүүдтэ һайн һанаагаа элирхэйлнэ, баяр баясхалан хүргэнэ.

Нангин Бэшэг оршуулгын институт

Печатается по благословению Преосвященного Савватия, Епископа Улан-Удэнского и Бурятского

Шэнэ Хэлсээн

Оршуулагшад: С. Б. Будаев, Д. А. Райцанова Редактор: Р. С. Дылыкова

Һанамжа, һайшаалнуудаа энэ хаягаар эльгээжэ болохо: ibt_inform@ibt.org.ru

Horace Knowles © The British & Foreign Bible Society, 1954, 1967, 1972

ISBN 978-5-93943-153-8

© Институт перевода Библии, Москва, 2010

Коринфынхидтэ 1-дэхи

Коринфынхидтэ 1-дэхи

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

1

Павел элшэнэй Коринф хотынхидто бэшэһэн түрүүшын хандалга

Павелай амаршалга

11-2Коринф хотын һүзэглэгшэдэй бүлгэм, Иисус Христостой нэгэдэн Бурханда зорюулагдаһан зон, Бурханай хүнүүд болохоор дуудуулагдаһан зон, манай Дээдын Эзэн Иисус Христосто, тэдэнэй болон манай Дээдын Эзэндэ газар бүхэндэ зальбарагша бүгэдэ зон, Бурханай эрхэ мэдэлээр Христос Иисусай элшэн болохоор дуудуулагдаһан Павел, тиихэдэ һүзэглэгшэ Сосфен хоёр таанадта бэшэнэ+. 3Манай Эсэгэ Бурхан ба Дээдын Эзэн Иисус Христос таанадта үршөөл хайра ба амгалан тайбаниие үршөөг лэ!

4Та бүхэнэй түлөө, Христос Иисусаар дамжуулан таанадта үгтэһэн абьяас бэлигүүдэй түлөө би Бурханда үргэлжэ баяр баясхалан хүргэдэгби. 5Христостой нэгэдэхэдээ, таанад алишье талаһаа баяжабат, зондо Бурханай мэдээсэл дуулгахадаашье, тэрэниие ойлгоходоошье эрхим һайн болобот+. 6Тиигэжэ Христос тухай гэршэлһэнэймнай үнэн зүб байһаниинь таанадта баталагдаба. 7Тиимэһээ манай Дээдын Эзэн Иисус Христосой ерэхые хүлеэхэ үедээ таанад ямаршье абьяас бэлигээр дуталданагүйт+. 8Манай Дээдын Эзэн Иисус Христосой ерэхэ үдэр ямаршье гэмгүй байхынтнай тула тэрэ таанадые һүүл хүрэтэрнь батадхажа байхал+. 9Өөрынгөө Хүбүүтэй, манай Дээдын Эзэн Иисус Христостой харилсахаар таанадые дуудаһан Бурхан найдабаритай юм+.

Һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй дотороо хубаарһан тухай

10Аха дүүнэр, хоорондоо хубааралдажа байхагүйн тула һаналаа нэгэдүүлжэ байгты, нэгэ һанал бодолтой, нэгэ зорилготой байгты гэжэ Манай Дээдын Эзэн Иисус Христосой нэрэ түрөөр та бүхэндэ гуйн ханданаб+. 11Юундэ тиигэжэ хэлэнэбиб гэхэдэ, та аха дүүнэрэй хоорондо арсалдаан гарана гэжэ намда Хлоягай гэр бүлынхид дуулгаа юм+. 12Таанад бэе бэедээ ондо ондоо юумэ хэлэдэг байнат: нэгэ заримантнай «Бидэ Павелые даханабди», нүгөөдэтнай «Бидэ Аполлосые даханабди», үшөө нүгөөдэтнай «Бидэ Пётрые даханабди», заримантнай «Бидэ Христосые даханабди» гэлдэнэ+. 13Тиихэдээ Христос хубаараа гээшэ гү? Тиихэдээ Павел таанадай түлөө хэрээһэн дээрэ саазалуулагдаһан байгаа гээшэ гү? Али Павелай нэрэ алдараар таанад уһаар арюудхагдаһан байгаа гээшэ гүт+?

14Крисп Гай хоёрһоо ондоо бэшэ хэнииетнайшье уһаар арюудхаагүй байһандаа би Бурханда баяр хүргэнэб+. 15Минии нэрэ алдараар уһаар арюудхагдааб гэжэ нэгэнтнайшье хэлэхэ аргагүй юм. 16Ай, мартааб, үшөө Стефанай гэр бүлые уһаар арюудхаа бэлэйб. Үшөө хэниие уһаар арюудхаһанаа, али үгыгөө һанахагүй байнаб+. 17Христос намайе уһаар арюудхахын тула эльгээгээ бэшэ, харин Һайн Мэдээсэл сэсэрхэһэн уран үгэнүүдые хэрэглэнгүй номнохыемни эльгээгээ юм. Хэрбээ сэсэрхэһэн уран үгэнүүдые хэрэглэбэлни, Христосой үхэлһөө эхитэй хүсэн бууража магадгүй байгаа+.

Христос болбол Бурханай һүр хүсэ, эрхэ засаг мүн

18Христосой хэрээһэн дээрэ үхэһэн тухай мэдээсэл хосорогшодто ямаршье удхагүй тэнэг юм, харин абарагдажа байһан бидэндэ тэрэ мэдээсэл Бурханай һүр хүсэн болоно+. 19Нангин Бэшэг соо: «Сэсэн мэргэн хүнүүдэй сэсэнииень һүнөөхэб, ухаатайшуулай ухаан бодолыень буруушаахаб», – гэжэ хэлэгдэнэ. 20Тиимэһээ сэсэн мэргэн хүнүүд хаанаб? Али эрдэмтэй ухаатайшуул хаанаб? Али энэ дэлхэйн уран арсалдагша боосолдогшод хаанаб? Энэ дэлхэйн сэсэн мэргэнэй тэнэг байһыень Бурхан харуулаа бэшэ аал+?

21Энэ дэлхэйн зоной өөһэдынгөө ухаагаар Бурханиие мэдэрхын аргагүй байхыень Бурхан өөрөө оюун ухаагаараа заяагаа, тиигээд «тэнэг» гэгдэдэг мэдээсэлээр һүзэглэгшэ зониие абарха гэжэ шиидээ. 22Хэрбээ иудейнүүд гайхамшагта үйлэ хэрэгүүдээр юумэнүүдэй баталагдахые хүлеэдэг байбалнь, бусад арадууд сэсэн мэргэнээр юумэнүүдэй баталагдахые хүлеэдэг юм+. 23Харин бидэ саазалуулагдаһан Христос тухай, еврейнүүдэй дурые гутаадаг, бусад арадуудта, ямаршье удхагүй байдаг мэдээсэлые номнонобди+. 24Харин еврейнүүдэйшье, бусад арадуудайшье дундаһаа Бурханай дуудаһан хүнүүдтэ энэ мэдээсэл – Бурханай һүр хүсэн, Бурханай оюун ухаан болохо Христос гээшэ+. 25Бурханай тэнэг гүүлэдэг юумэнь хүнүүдэй ухаанһаа сэсэн юм, Бурханай бирагүй һула гүүлэдэг юумэнь хүнүүдэй хүсэ шадалһаа хүсэтэй юм.

Бурхан яажа шэлэжэ абадаг бэ?

26Аха дүүнэр, Бурханай таанадые дуудахада таанад ямар байһанаа һаныт: хүнүүдэй хэмжээгээр харабал, үсөөнтнайл сэсэн ухаантай, хэдыхэнтнайл һүр хүсэтэй, хэдыхэнтнайл дээгүүр уг изагууртай байгаа бэлэй. 27Тиимэһээ Бурхан энэ дэлхэйн сэсэн мэргэниие номгоруулхын тула ямаршье удхагүй гэжэ тоологдодог юумэнүүдые шэлэжэ абаа, энэ дэлхэйн һүр хүсые сарахын тула хүнүүдэй дундаһаа ахир һула гэжэ тоологдодогуудыень шэлэжэ абаа. 28Бурхан энэ дэлхэй дээрэ шухала гэжэ тоологдодог юумые болюулхын тула хүнүүдэй дундаһаа ямаршье уг изагуургүй, дарлагдаһануудыень шэлэжэ абаа+. 29Эдэ бүхэн Бурханай урда нэгэшье хүн һайрхахагүй гэһэн удхатай юм+. 30Юуб гэбэл, Бурхан лэ таанадые Христос Иисустай нэгэдүүлээ, Христосые манай сэсэн ухаан болгоо. Христосой ашаар бидэ үнэн сэдьхэлтэнгүүд, Бурханай нангин хүнүүд, сүлөөтэй хүнүүд болообди+. 31«Һайрхаһан хүн Дээдын Эзэнэй бүтээһэн лэ юумээр һайрхаг», – гэжэ Нангин Бэшэг соо хэлэгдэһэнэй ёһоор бүхы юумэн бүтэжэ байг лэ+.

2

Христос болон хэрээһэн тухай мэдээсэл

2^1Аха дүүнэр, Бурханай гэршэлгые номнохоёо таанадта ерэхэдээ, би уран гоё үгэнүүдые гү, али агууехэ ухаа хэрэглээгүй һэнби+. 2Таанадтай байха хаһадаа би Иисус Христосһоо, илангаяа тэрэнэй хэрээһэн дээрэ үхэһэн ушарһаа бэшэ бүхы юумые мартахань дээрэ гэжэ бодоо бэлэйб+. 3Тиимэһээ таанадта ерэхэдээ би һуларшаһан, ехэл һүрдэһэн амитан байгаа бэлэйб,+
4үгэнүүдээ хэлэхэдээ, номноходоо би уран үгэнүүдые хэрэглэн идхаагүйб, харин Бурханай Һүлдын һүр хүсэн хэлэһыемни баталан идхажа байгаа+. 5Тиимэһээ танай һүзэг хүнүүдэй сэсэн ухаанһаа эхи татана бэшэ, харин Бурханай һүр хүсэн дээрэ һуурижана+.

Бурханһаа үгтэһэн сэсэн ухаан тухай

6Зүгөөр сэсэн ухаан тухай мэдээсэлые би һүзэг этигэлээрээ болбосон хүнүүдтэ номнодогби. Гэхэдээ тэрэ сэсэн ухаан энэ дэлхэйн бэшэ юм, эрхэ засагаа алдадаг энэ дэлхэйе захирагшадай бэшэ юм+. 7Минии номнодог сэсэн ухаан хүнүүдһээ далда хадагалагдаһан Бурханай нюуса ухаан юм, гэхэтэй зэргэ Бурхан манай магтаал солотой байхын тула газар дэлхэйн үшөө бүтээгдээгүй байхада тэрэ ухаа заяагаа юм+. 8Тэрэ сэсэн ухаае энэ дэлхэйн захирагшадай нэгэньшье мэдэрээгүй. Хэрбээ мэдэрһэн байбал, тэдэ алдарта Дээдын Эзэниие саазалхагүй байгаа+. 9Яаба тиибэшье, Нангин Бэшэг соо иигэжэ бэшээтэй байдаг:

«Нэгэшье хүнэй хараагүй, дуулаагүй,
тиимэ юумэн болохо гэжэ
нэгэшье хүнэй ойндоо оруулаагүй байһан юумые

Бурхан өөртэнь дуратай хүнүүдтэ бэлдээд байна».

10Тэрэ нюусаа Бурхан бидэндэ бүхы юумые харадаг, далда байһан Бурханайшье зорилгые харадаг Һүлдынгөө ашаар нээгээ+. 11Гансал зосоомнай оршодог һүлдэ бидэн тухай хамагые мэдэдэг бэшэ аал? Тон тиигэжэл ганса Бурханай Һүлдэ Бурхан тухай хамагые мэдэдэг юм. 12Бидэ энэ дэлхэйн зондол адляар бодомжолхогүйн тула энэ дэлхэйн һүлдые тогтоожо абаагүй хүмди, зүгөөр Бурханай эльгээһэн Һүлдые тогтоожо абаа хүмди, тиимэһээ Бурханай маанадта үршөөһэн бүхы юумые мэдэхэбди+.

13Тиимэһээ бидэ хүнүүдэй сэсэн ухаанай һургаһан үгэнүүдээр дуугарна бэшэбди, харин Һүлдын һургаһан үгэнүүдээр дуугарнабди. Тиигэжэл бидэ Һүлдые тогтоожо абаһан хүнүүдтэ оюун сэдьхэлэй үнэн зүбые Һүлдын үршөөһэн үгэнүүдээр тайлбарилна гээшэбди+. 14Зүгөөр Һүлдые тогтоожо абаагүй хүн Бурханай Һүлдын үгэһэн абьяас бэлигүүдые абажа шадахагүй. Тиимэ хүн тэдэ абьяас бэлигүүдые ойлгохогүй, тэдэниие ямаршье удхагүй гэжэ тоолохо. Ушарынь юуб гэхэдэ, тэдэ юумэнүүдые гансал оюун сэдьхэлээрээ ойлгожо болохо юм+. 15Тиихэдэ Һүлдэтэй хүн ямаршье юумые шүүбэрилхэ аргатай, харин тиимэ хүниие нэгэшье хүн шүүбэрилхэ аргагүй юм. 16«Дээдын Эзэнэй һанал бодолые хэн мэдэрээб? Хэн тэрэниие һургажа шадааб?» гэжэ Нангин Бэшэг соо бэшээтэй байдаг. Гэхэтэй зэргэ бидэ Христосой һанал бодолые мэдэнэбди+.

3

Һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй дотороо хубаарһан тухай

3^1Аха дүүнэр, Һүлдэ тогтооһон хүнүүдтэл адляар таанадта хандан хэлэхэ аргагүй байгааб, харин энэ дэлхэйн хүнүүдтэл, Христосто һүзэглэһэнөөрөө нарай үхибүүд байһан хүнүүдтэл мэтэ хандан хэлээ бэлэйб. 2Таанадай хатуу юумэ эдижэ шадахагүй байһан хада би таанадые һүгөөр тэжээһэн байгааб. Зүгөөр, мүнөөшье таанад хатуу юумэ эдижэ шадахагүйт+. 3Ушарынь юуб гэхэдэ, таанад үшөөл энэ дэлхэйн хүнүүдэй жама ёһоор ажамидарнат. Бэе бэедээ атаархалдадаг, хоорондоо арсалдадаг байһантнай таанадай энэ дэлхэйн хүнүүдэй заншалаар бэеэ абажа ябадаг энэ дэлхэйн хүнүүд байһыетнай харуулна бэшэ аал+? 4Нэгэнтнай «Бидэ Павелые даханабди», нүгөөдэтнай «Бидэ Аполлосые даханабди» гэжэ байхадаа, таанад энэ дэлхэйн хүнүүд бэшэ аалта?

5Эсэсэй эсэстэ Аполлос гэдэгтнай хэн гээшэб? Тиихэдэ Павел гэдэгтнай хэн гээшэб? Бидэ таанадай Христосто һүзэглэхэдэ туһалһан юрэ Бурханай зарасанар гээшэбди. Бидэ Дээдын Эзэнэй хүн бүхэндэмнай үгэһэн ажалыел бүтээгээбди:+
6Би үрэнүүдые тариһан, Аполлос уһалһан, харин Бурхан ургуулһан байгаа+. 7Тиимэһээ тариһан, уһалһан хүнүүдынь ямаршье хабаагүй, зүгөөр ургуулһан Бурхан гол шухала юм+. 8Тариһан, али уһалһан хүнүүдэй хоорондо ямаршье илгаа үгы, Бурхан хүн бүхэниие хэһэн ажалайнь зэргээр шагнаха+. 9Бидэ Бурханай түлөө хамтаран ажаллагшад гээшэбди, харин таанад – Бурханай таряалан гээшэт. Тиихэдээ таанад баһа Бурханай барилга гээшэт+. 10Бурханай намда үгэһэн абьяас бэлиг хэрэглэн, би сэсэн барилгашандал мэтэ барилгын һуури татааб, үшөө ондоо хүн тэрэ һуурин дээрэ байра барина. Гэхэтэй сасуу хүн бүхэн яажа барижа байһанаа анхарха ёһотой+. 11Бурхан гансал Иисус Христосые һуури болгон табиһан байгаа, тиимэһээ ондоо ямаршье һуури табигдаха аргагүй+. 12Зарим хүнүүд энэ һуурин дээрэ алта гү, али мүнгэ гү, али эрдэни шулуунуудые хэрэглэн бариха, нүгөө зарим хүнүүд модо гү, али үбһэ гү, али һолоомо хэрэглэн бариха. 13Тиихэдэ хүн бүхэнэй ажалай шанарынь Христосой ерэхэ Үдэр мэдэгдэхэ. Тэрэ Үдэр хүн бүхэнэй ажалые гал дүлэн элирүүлхэ, гал дүлэн тэрэниие туршаха, тиигээд бодото шанарыень харуулха+. 14Һуурин дээрэ баригдаһан, гал дүлые тулажа гараһан хүнэй ажал байбал, барилгашань шагналаа абаха. 15Хэрбээ хүнэй ажалынь галда шатабал, тэрэ хүн гарзатай байха, тиигэбэшье тэрэ хүн өөрөө абарагдаха, галда шатахаһаа абарагдаха гэжэ хэлэхэдэ болохо.

16Таанад Бурханай һүмэ гээшэт, зосоотнай Бурханай Һүлдэ оршоно гэжэ таанад мэдэхэгүй аалта+? 17Бурханай һүмэ нангин юм, таанад өөһэдөө Бурханай һүмэ гээшэт. Тиимэһээ Бурханай һүмые һандаргаһан хүн бүхэниие Бурхан хэһээхэ+.

18Таанад өөһэдыгөө бү мэхэлэгты. Хэрбээ таанадай хэн нэгэн энэ дэлхэйн шатада өөрыгөө сэсэн мэргэнби гэжэ тоолоболнь, үнэндөө сэсэн мэргэн болохын тула тэнэг болохо ёһотой. 19Энэ дэлхэйн сэсэн мэргэн гэжэ тоологдодог юумэнүүд Бурханай урда ямаршье удхагүй юумэнүүд юм. «Бурхан сэсэн мэргэн хүнүүдые мэхэ гохоорнь баридаг», – гэжэ Нангин Бэшэг соо бэшээтэй байдаг+. 20«Сэсэн мэргэн хүнүүдэй һанал бодолынь ямаршье аша туһагүй юм гэжэ Дээдын Эзэн мэдэхэ», – гээд Нангин Бэшэгэй ондоо газартань хэлэгдэнэ. 21Тиимэһээ хэнтнайшье ямар нэгэн бүлгэмэй гэшүүнби гэжэ бү омогорхог лэ, юуб гэбэл, бүхы юумэн таанадай ха юм: 22Павелшье, Аполлосшье, Пётршье, энэ газар дэлхэйшье, аминшье, үхэлшье, оршон үешье, ерээдүй сагшье илгаагүй таанадай ха юм, 23тиихэдэ таанад Христосой ха юмта, тиин Христос Бурханай ха юм+.

4

Христосой элшэнэр тухай

4^1Бурханай нюуса тайлбарилжа байхаар табигдаһан юрэ Христосой зарасанар байһыемнай таанад ойлгохо ёһотойт. 2Тиимэ зарасанар булта эзэндээ үнэн шударга байха ёһотой. 3Таанадай гү, али ондоо хүнүүдэй намайе шүүмжэлхэ шүүбэрилхэнь намда ямаршье хамаагүй, би өөрөөшье өөрыгөө шүүбэрилдэггүйб. 4Сэдьхэлни арюуншье һаа, үнэхөөрөө ямаршье гэмгүй байһамни энээгээр баталагданагүй, юундэб гэбэл, гансал Дээдын Эзэн минии заргаша юм+. 5Тиимэһээ тогтоогдоһон сагай болоогүйдэ хэнииешье бү шүүбэрилэ. Дээдын Эзэн ерэхэдээ, шэб харанхыда хоргодоһон юумэнүүдые гэрэлтүүлхэ, хүнүүдэй далда һанаа зорилгые элирүүлхэ, тиихэдэ хүн бүхэн хэһэн зэргээрээ Бурханайл магтаалда хүртэхэ+.

6Аха дүүнэр, таанадайл аша туһада би эдэ бүхэниие Аполлос бидэ хоёрой жэшээ дээрэ харуулбаб. Хүн бүхэнтнай Бурханай һургаалые гүйсэдхэжэ байһай гэжэ хүсэнэб. Хэнтнайшье нэгэ хүнөө хүндэлөөд, нүгөөдэеэ баһаад бү ябаһай+. 7Хэн таанадые бусадһаа дээгүүр табяа юм? Таанадта байһан бүхы юумые Бурхан лэ таанадта үгөө бэшэ аал? Тиихэдээ танда байһан бүхы юумэнүүд дээрэһээ үгтэһэн бэлэг бэшэ юм шэнгеэр яахадаа ямбархаа хүмта+?

8Зай, тиихэдээ таанад садхалдиба гүт? Баяжаба гүт? Бидэнэй хаан шэрээдэ һуугаагүй байхада таанад хаанууд болобо гүт? Үнэхөөрөө таанадай хаан шэрээдэ һуухые хүсэнэб, тиигэбэл бидэшье таанадтай хамта захирха һэмди+. 9Бүлэг зоной урда үхэхэ табилантай зондол адли Бурхан элшэнэр бидэндэ хамагай һүүлэй һууринуудые үгөө гэжэ намда һанагдадаг. Бурханай Эльгээмэлнүүдэйшье, хүнүүдэйшье, бүхы юртэмсэ дэлхэйн урда үзэсхэлэн болоо ха юмбибди+. 10Бидэ Христосой түлөө тэнэг болообди, зүгөөр таанад Христостой хамтаран сэсэн мэргэн болобот! Бидэ ахир һулабди, тиихэдэ таанад хүсэтэй болобот! Бидэнэй нэрые гутаагаа, харин таанад алдар солодо хүртэбэт!+
11Мүнөө болотор бидэ үлэн хооһон, амаа ангажа, үмхирһэн хахарһан хубсаһатай ябанабди, маанадые сохино, бидэ нэгэ газарһаа нүгөө газарта тэнэжэ ябанабди+. 12Бидэ хүшэр хүндэ ажал хэжэ хүлһөө гоожуулнабди. Маанадые хараалда хүртөөхэдэ, бидэ үреэнэбди, маанадые хашан мүрдэхэдэ, бидэ тэсэбэритэй байнабди,+
13маанадые хардахадань, бидэ энхэргэн үгэнүүдээр харюусанабди. Бидэ энэ дэлхэйн хаягдал гээшэбди, бидэ мүнөө болотор газарай хог болоод байнабди.

14Эшээхэ улайлгаха зорилготойгоор энэниие таанадта бэшэнэ бэшэб, харин инаг хайрата үхибүүдээ һургаһандал адляар таанадта ухаа заанаб+. 15Яажа Христостой ажамидархаб гэжэ таанадые һургадаг үй түмэн хүтэлэгшэд байхаданьшье, таанадта гансал эсэгэ байна. Христос Иисустай нэгэдэхэдэтнай би таанадта Һайн Мэдээсэлые хүргэн, эсэгэтнай болооб+. 16Тиимэһээ намайе һажаажа ябагты гэжэ таанадые ехэтэ гуйнаб+. 17Тиимэл зорилготойгоор Дээдын Эзэндэ үнэн сэхэ Тимофейе таанадта эльгээнэб. Тэрээндэ би Хүбүүндээл адли дуратай хүнби. Хаанашье ябахадаа һүзэглэгшэдэй бүхы бүлгэмүүдые һургадаг байһан тухаймни – Христос Иисустай нэгэдэһэн ажамидаралдаа баримталдаг юумэнүүд тухаймни таанадта тэрэ һануулха+.

18Таанадые би эрьежэ ошохогүйб гэжэ бодон заримантнай хамараа үргэшэбэ. 19Гэбэшье Дээдын Эзэнэй үршөөбэл би һаядаа таанадта ошохоб, тиигээд тэрэ хамараа үргэһэн зоной хэлэһэн юумэнүүдыень бэшэ, харин хүсыень туршажа мэдэхэб+. 20Ушарынь гэхэдэ, Бурханай хаан орондо үгэнүүд бэшэ, харин һүр хүсэн шухала юм+. 21Минии таанадта ташууртай ерэхыемни хүсэнэ гүт, али энхэргэн зөөлэн, хайра дурын һүлдэтэй ерэхыемни хүлеэнэ гүт+?

5

Таанадай дунда забхай зон байха ёһогүй

5^1Таанадай дунда забхай зальхай ябадал тохёолдоно, нэгэнтнай хойто эхэтэйгээ орёолдоно гэһэн һураг минии һонорто хүрэбэ. Тиимэ бузар забхайралга бусад арадуудайшье дунда дуулдаагүй юм байна+. 2Харин тиихэдэ таанад омогорхолдобот! Орондонь таанад уйдаха гашуудаха байгаат, тиимэ бузар юумэ хэһэн хүниие өөһэдһөө холодуулха ёһотой байгаат. 3-5Танай хажууда байгаагүйшье һаа, һанал бодолоороо таанадтай хамта байнаб. Тиигээд таанадтай хамта байһан мэтэл би манай Дээдын Эзэн Иисус Христосой нэрээр тэрэ бузар булай юумэ хэһэн хүниие гэмнэбэб. Таанад суглархадаа, һанал бодолоороо тантай байхадамни, манай Дээдын Эзэн Иисусай һүр хүсэнэй маанадтай оршохо сагта тэрэ бузар булайе сатанада гардуулан, махабад бэеыень һүнөөлгэхэ ёһотойт. Тиигэжэ тэрэ хүнэй һүнэһэ һүлдэ Дээдын Эзэнэй ерэхэ Үдэр абарагдаха++.

6Таанадай омогорхолдожо байһантнай буруу. Багахан эһээбэри бүхы эдьхүүр эһээдэг гэдэгые таанад мэдэхэгүй аалта+? 7Таанад шэнэ эдьхүүр байхын тула хуушан нүгэлтэ эһээбэриһээ өөһэдыгөө арилгагты. Тиигэбэшье таанад эһээбэригүй арюунта, юундэб гэбэл, манай Паасхын хурьган болохо Христос тахил болгон үргэгдэһэн байгаа ха юм. 8Паасхынгаа Һайндэрые нүгэл шэбэлтэй ба худал хуурмагтай хуушан эһээбэреэр эдьхэһэн хилээмэнтэй бэшэ, харин ямаршье эһээбэригүй, арюун сэбэр, үнэн зүб хилээмэтэйгээр тэмдэглэе+.

9Забхай зоноор бү харилсагты гэжэ би бэшэг соогоо бэшээ һэнби+. 10Зүгөөр, юрэнь забхай, алта мүнгэндэ шунаһан зоноор, дээрмэшэдээр, онгонуудта шүтэдэг зоноор огто бү харилсагты гэһэн удхаар бү ойлгооройт, тэдэ зонһоо зугадабал таанад энэ дэлхэйһээ огто гаража ошохо байгаат. 11Харин өөрыгөө Христосто һүзэглэдэг хүн гэжэ нэрлэжэ байһан мүртөө забхай ябадалтай, али алта мүнгэндэ шунахай, али онгонуудта шүтэдэг, али хорон хэлэтэй, али архинша, али хулгайшан зонтой бү харилсагты гэһэн удхатайгаар бэшэһэн байгааб. Тиимэ хүнүүдээр хамта хоолшье эдихэ хэрэггүй+.

12-13Гаднын хүнүүдые гэмнээд яахабиб даа. Бурхан тэдэниие шиидхэхэ. Харин өөһэдынгөө бүлэгэй хүнүүдые бидэ зэмэлхэ ёһотойбди. «Өөһэдыгөө нүгэл үйлэдэдэг хүнһөө арилгагты», – гэжэ Нангин Бэшэг соо бэшээтэй ха юм+.

6

Һүзэглэгшэд хоорондоо заргалдаха ёһогүй

6^1Та һүзэглэгшэд хоорондоо заргалдахадаа, яахадаа Бурханай хүнүүдтэ ошонгүй, харин һүзэггүй зоноор заргаяа шиидхүүлнэ гээшэбта+? 2Бурханай хүнүүд энэ дэлхэйн зониие шиидхэхэ юм гэжэ таанад мэдэхэгүй аалта? Хэрбээ таанад энэ дэлхэйн зониие шиидхэхэ ушартай юм болбол, жэжэ асуудалнуудаар шиидхэбэри гаргаха аргагүй аалта+? 3Бидэ Бурханай Эльгээмэлнүүдтэ шиидхэбэри гаргахабди гэжэ таанад мэдэхэгүй аалта? Тиихэдэ энэ дэлхэйн хэрэгүүдые бүришье бэлээр шиидхэхэ бэшэ аалта? 4Харин таанад заргалдаанай хэрэгүүдые шиидхэхэдээ һүзэглэгшэдэй бүлгэмдэ ямаршье нэрэ хүндэгүй хүниие яахадаа заргашанаар табижа, тэрээндэ заргаяа үргэнэбта? 5Ай, эшхэбтэр юумэ байна! Һүзэглэгшэдэй хоорондохи арсалдаае шиидхэхэ аргатай сэсэн ухаантай нэгэшье хүн таанадай дунда олдобогүй гээшэ гү+? 6Харин тиихэдэ һүзэглэгшэ хүн һүзэглэгшэ аха дүүгэйнгээ урдаһаа зарга барижа, үшөө тиихэдэ һүзэггүй зоноор асуудалаа шиидхүүлжэ байна.

7Хоорондоо заргалдаһан ушартнай таанадай илагдаһые харуулна. Гомдохуулһан, мэхэлүүлһэн байбалтнай дээрэ байха бэшэ һэн гү+? 8Тиигэхын орондо таанад өөһэдөө бэе бэеэ, һүзэглэгшэ аха дүүнэрээ гомдохоонот, мэхэлнэт. 9Харата хэрэг үйлэдэгшэд Бурханай хаан орониие залгамжалхагүй юм гэжэ таанад мэдэхэгүй аалта? Бү эндүүрэгты: забхайралдагшадшье, онгонуудта шүтэгшэдшье, нүхэртөө, али эхэнэртээ урбагшадшье, эрэшүүлтэй гүйлдэдэг эрэ хүнүүдшье,+
10хулгайшадшье, алта мүнгэндэ шунагшадшье, архиншадшье, хардагшадшье, мэхэшэдшье, эдэнэй али нэгэньшье Бурханай хаан орониие залгамжалхагүй+. 11Танай заримантнай урдань тиимэл нүгэлтэн байһан юм. Гэхэдээ таанад нүгэлнүүдһээ арилгагдаһан, Бурханда зорюулагдаһан, Дээдын Эзэн Иисус Христосой ба манай Бурханай Һүлдын ашаар Бурханай урда сагааруулагдаһан байгаат+.

Дээдын Эзэндэ зорюулһан бэе тухай

12Бидэ ямаршье юумэ хэхэ эрхэтэйбди гэжэ зарим хүнүүд хэлэхэ, гэхэтэй зэргэ бүхы юумэн таанадта аша туһатай бэшэ юм. Би ямаршье юумэ хэхэ эрхэтэйб гэжэ хэлэхэб, гэхэтэй сасуу би алишье юумэнэй барлагынь болохогүйб+. 13Эдеэ хоол ходоододол орохын тула байдаг, харин ходоодо хоол барихын тула байдаг юм гэжэ зарим хүнүүд хэлэхэ. Гэхэдэ Бурхан али алинииеньшье үгы болгохо. Махабад бэе ташаяан хурисалай тулада бүтээгдээ бэшэ, харин Дээдын Эзэндэ алба хэхээр бүтээгдэһэн юм, тон тиигэжэл Дээдын Эзэншье махабад бэеые хаража анхаржа байдаг юм. 14Бурхан Дээдын Эзэниие амидыруулаа, тиин бидэнииешье һүр хүсөөрөө амидыруулха.

15Танай махабад бэе Христосой бэеын хэһэгынь юм гэжэ таанад мэдэхэгүй аалта? Тиихэдээ би Христосой бэеын хэһэгые абажа, янханай бэеын хэһэг болгохо аалби? Үгыл даа!+
16Янхан эмэтэй ниилэһэн хүн тэрээнтэй нэгэ бэе болоно гэжэ таанад мэдэхэгүй аалта? «Хоёр хүн нэгэ бэе болохо», – гэжэ Нангин Бэшэг соо элеэр бэшээтэй ха юм+. 17Харин Дээдын Эзэнтэй ниилэһэн хүн һүнэһэ һүлдөөрөө тэрээнтэй нэгэдэдэг юм+.

18Ташаяан хурисалһаа зайсажа байгты. Хүнэй үйлэдэдэг бусад нүгэлнүүд махабад бэеые ехэ гэмдэ орууладаггүй юм, харин янхаржа байһан хүн өөрынгөө бэеые ехэл гэмдэ оруулна гээшэ+. 19Танай махабад бэе зосоотнай оршодог Бурханһаа таанадта үгтэһэн Нангин Һүлдын һүмэ юм гэжэ таанад мэдэхэгүй аалта? Таанад өөһэдынгөө дураар бэшэт, таанад Бурханай мэдэлдэ байнат+. 20Бурхан таанадые үнэтэй сэнгээр худалдажа абаа. Тиимэһээ махабад бэеэрээ Бурханиие алдаршуулжа байгты+.

7

Гэрлэлгэ тухай

7^1Таанадай намда бэшэһэн юумэн тухай хэлэбэл, эрэ хүнэй һамга абаагүй һаань һайн юм. 2Гэхэтэй сасуу ташаяан хурисалһаа бэеэ һэргылхын тула хүн бүхэн һамгантай байха, эхэнэр хүн нүхэртэй байха ёһотой. 3Эрэ хүн һамганайнгаа урда өөрынгөө уялга гүйсэд дүүргэхэ албатай, тиин эхэнэр хүншье нүхэрэйнгөө урда өөрынгөө уялга гүйсэд дүүргэхэ албатай юм. 4Эхэнэр хүн өөрынгөө бэеын эзэн бэшэ, нүхэрынь һамганайнгаа бэеын эзэн гээшэ, тон тиигэжэл эрэ хүн өөрынгөө бэеын эзэн бэшэ, һамганиинь нүхэрэйнгөө бэеын эзэн гээшэ. 5Бэе бэетэйгээ инаглан харилсажа байгты, зальбаржа сагаа үнгэргэхэ гэжэ хоюулан зүбшэһэн сагтаа инаглан харилсахаяа болигты, тиигээд бэеэ барижа шадахагүй байхадатнай сатанагай таанадые хорхойтуулхагүйн тула дахин бэе бэедээ няалдагты+. 6Энээниие би таанадта заабаришална бэшэб, харин зүбшөөрэн хэлэнэб+. 7Хүн бүхэн намдал адли һамгагүй байһай гэжэ би хүсэнэб, гэхэтэй сасуу хүн бүхэн Бурханһаа өөрын тусгай абьяас бэлигтэй юм, нэгэ хүн иимэ абьяастай, нүгөө хүн тиимэ абьяастай гээшэ+.

8Намдал адли саашадаа гансаараа байбалтнай һайн гэжэ би гэрлээгүй хүнүүдтэ, бэлбэһэн хүнүүдтэ хэлэхэ байнаб. 9Харин тэдэ хүнүүдэй бэеэ бариха аргагүй байбал, гэрлэгты гэжэ хэлэхэ байнаб. Хүсэлэнгөөр бэеэ туляахын орондо гэрлэһэниинь дээрэ юм+. 10Гэрлэһэн хүнүүдтэ өөрһөө бэшэ, харин Дээдын Эзэнһээ иимэ заабари буулганаб: эхэнэр хүн нүхэрһөө һалаха ёһогүй+. 11Хэрбээ нүхэрһөө һалабал, дахин хадамда гараха ёһогүй, али үгы һаа нүхэртэйгөө эблэрхэ ёһотой. Эрэ хүн һамгаяа орхихо ёһогүй+.

12Бусад зондо өөрһөөн (Дээдын Эзэнэй заабари бэшэ) хэлэхэ байнаб: Христосто һүзэглэдэг хүн һүзэггүй һамгантай байбал, тэрэ һамганайнь нүхэртэйгөө һууха дуратай байбал, нүхэрынь тэрэ һамгаяа орхихо ёһогүй. 13Тон тиигэжэл Христосто һүзэглэдэг эхэнэр һүзэггүй нүхэртэй байгаад, тэрэ нүхэрэйнь һамгантайгаа һууха дуратай байбал, тэрэ эхэнэр нүхэрөө орхихо ёһогүй. 14Юундэб гэхэдэ, һүзэглэдэггүй эрэ һүзэглэдэг һамганайнгаа ашаар арюудхагдана, тон тиигэжэл һүзэглэдэггүй эхэнэр һүзэглэдэг нүхэрэйнгөө ашаар Бурханай урда арюудхагдана гээшэ. Тиигээгүй һаа, тэдэнэй үхибүүдынь сэбэр бэшэ байха һэн, үнэндөө болбол тэдэ үхибүүд Бурханай урда арюун сэбэр юм. 15Һүзэглэдэггүй хүн һүзэглэдэг ханиһаан һалаха хүсэлтэй байбал, һалаг лэ. Тиимэ ушарта һүзэглэдэг ханинь, эхэнэршье хүн байг, эрэшье хүн байг, дураараа болог. Бурхан бидэниие энхэ тайбан ажамидархымнай түлөө дуудаа юм. 16Христосто һүзэглэдэг эхэнэр, нүхэрөө абарха магадгүй байһанаа ши мэдэхэ аалши? Али Христосто һүзэглэдэг эрэ, һамганаа абарха магадгүй байһанаа ши мэдэхэ аалши+?

17Дээдын Эзэнэй табилангаар лэ хүн бүхэнтнай ажамидаржа байг лэ, Бурханай таанадые дуудахада ямар байгаа һэмта, тиимээрээл үлөөрэйгты. Тиигэжэл би бүхы һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүдтэ заабаришалжа байдагби. 18Бэлгээ отолуулһан хүниие Бурханай дуудабалнь, тэрэ хүн отолуулһан мүрнүүдээ зайлуулха гэжэ бү оролдог лэ, отолуулаагүй хүниие Бурханай дуудабалнь, тэрэ хүн отолуулха ёһогүй+. 19Отолуулһан байна гү, али отолуулаагүй гү, ямаршье илгаагүй юм, гансал Бурханай захяа заабаринуудые дүүргэжэ байһаниинь шухала юм+. 20Бурханай таанадые дуудахада ямар байдалтай һэмта, тэрэл хэбээрээ хүн бүхэнтнай үлэхэ ёһотой. 21Бурханай дуудахада барлаг байһан хүн һанаагаа бү зобоорой. Хэрбээ эрхэ сүлөөтэй болохо аргатай байбал, тэрэ арга боломжоёо ашаглаарай. 22Юундэб гэхэдэ, Дээдын Эзэнээр дуудуулагдаһан барлаг Дээдын Эзэнэй эрхэ сүлөөтэй хүниинь гээшэ, тон тиигэжэл Христосоор дуудуулагдаһан эрхэ сүлөөтэй хүн тэрэнэй барлагынь гээшэ+. 23Бурхан таанадые худалдажа абаа юм, тиимэһээ хүнүүдэй барлагууд бү бологты+. 24Аха дүүнэр, Бурханай таанадые дуудахада ямар байгаа һэмта, тэрэл хэбээрээ хүн бүхэнтнай Бурханай урда үлэхэ ёһотой.

Гэрлээгүй зон тухай

25Хадамда гараагүй басагадай талаар Дээдын Эзэнһээ намда ямаршье заабари үгтөөгүй, гэхэтэй сасуу Дээдын Эзэнэй үршөөл хайраар найдабаритай байһан хубидаа би өөрынгөө һанал бодолоор таанадтай хубаалсаха һанаатайб+.

26Энэ бэрхэшээлтэй байдалай талаар бодоходоо, хүн ямар байгааб, тиигээд лэ байбалнь дээрэ гэжэ бодоноб. 27Һамгатай һаа, тэрээнһээ һалаха шалтагаа бү бэдэрэ. Һамгагүй байгаа һаа, һамга бү бэдэрэ. 28Һамга абаашье һаа, ши нүгэл шэбэлдэ унахагүйш, хадамгүй басаганшье хадамда гарабал, нүгэл шэбэлдэ унахагүй. Гэрлэһэн хүнүүдтэ үдэр бүхэн бэрхэшээлнүүд тулгардаг юм, тиин би таанадые тэдэ бэрхэшээлнүүдһээ һэргылнэб.

29Аха дүүнэр, би таанадта иимэ удхатайгаар хэлэнэб: саг багал үлэжэ байна, тиимэһээ гэрлэһэн хүнүүд гэрлээгүй хүнүүдтэл адли ажамидарха ёһотой. 30Уйлажа байһан хүнүүд гашуудал амсаагүй хүнүүдтэл адляар, баярлажа байһан хүнүүд жаргал амсаагүй хүнүүдтэл адляар, юумэ худалдажа абаһан хүнүүд зөөри зөөшэгүй хүнүүдтэл адляар ажамидарха ёһотой+. 31Энэ дэлхэйн баялигуудые ашаглажа хэрэглэжэ байһан хүнүүд энэ дэлхэйн баялигуудта шуналгүй хүнүүдтэл адляар ажамидарха ёһотой, юундэб гэхэдэ, оршон үеын һүнэхэ сагынь ойртожо байна+.

32Ямаршье тухашаралгүй амидарһайт гэжэ таанадта хүсэнэб. Гэрлээгүй хүн Дээдын Эзэндэ һайшаагдаха гэжэ Дээдын Эзэнэй ажалда бүхы һанал бодолоо хандуулдаг+. 33Харин гэрлэһэн хүн эхэнэртээ һайшаагдахын тула энэ дэлхэйн юумэнүүдтэ һанаагаа табидаг, 34тиигэжэ тэрэ хоёр ондоо тээшээ татагдадаг юм. Хадамда гараагүй эхэнэр гү, али басаган бэеэ, һүнэһэ һүлдэеэ дууһан Дээдын Эзэндэ зорюулжа, хамаг һаналаа Дээдын Эзэнэй ажалда хандуулдаг. Харин хадамда гараһан эхэнэр нүхэртөө һайшаагдахын тула энэ дэлхэйн юумэнүүдтэ һаналаа табидаг.

35Таанадые дарамталха зорилготойгоор бэшэ, харин үнэн зүб ба хэрэгтэй юумые дүүргэжэ, өөһэдыгөө Дээдын Эзэндэ гүйсэд зорюулан алба хэхыетнай хүсэн, танай аша туһада би эдэ бүгэдые таанадта хэлэнэ гээшэб.

36Гэрлэхэб гэжэ үгөө үгэһэн хүн һамганиинь болохо басаганайнгаа энэ наһандаа хадамгүй байхань аягүй гэжэ тоолоод, заабол гэрлэхэ хэрэгтэй гэжэ бодобол, өөрынгөө дураар болог. Һамга абахадаа, тэрэ хүн ямаршье нүгэл хэнэгүй. 37Харин тиимэ юумэ хэхэ ямаршье хашалтагүйгөөр һамга абахагүйб гэжэ досоогоо хатуугаар шиидэһэн, өөрынгөө хүсэлые гүйсэд мэдэлдээ абаһан, юу хэхэеэ һанал бодолдоо шиидээд байһан эрэ хүндэ һамга абангүй байбалнь һайн юм. 38Тиимэһээ гэрлэхэ басагаяа һамга абаһан хүн һайн юумэ хэнэ, гэхэтэй сасуу һамга абаагүй хүн бүришье һайн юумэ хэнэ гээшэ+.

39Хадамтай эхэнэр нүхэрэйнгөө элүүр мэндэ байха сагта нүхэртэйгөө холбоотой юм. Харин нүхэрэйнь нүгшэбэл, тэрэ эхэнэр сүлөөтэй боложо, дуратай хүндөө дахин хадамда гараха эрхэтэй, гэхэтэй сасуу тэрэ хүниинь заабол Христосто һүзэглэдэг хүн байха ёһотой+. 40Хэрбээ тэрэ эхэнэр дахин хадамда гарангүй байбал бүри жаргалтай гээшэ. Энэ миниил һанал юм, гэхэдэ бишье баһа Бурханай Һүлдэтэй байнаб гэжэ өөр тухайгаа бодоноб.

8

Онгонуудта үргэгдэһэн хоол тухай

8^1Мүнөө таанадай бэшэһэн онгонуудта үргэгдэһэн эдеэн тухай хөөрэлдэе. Бидэ булта мэдэлгэтэйбди гэжэ тэдэнэй хэлээшэ үнэн зүб юм. Гэхэдэ тиимэ мэдэлгэ хүниие омог бардам болгодог, харин хайра дуран бэхижүүлдэг юм+. 2Ехэ юумэ мэдэнэб гэжэ бодоһон хүн үнэндөө болбол юушье мэдэдэггүй+. 3Тиихэдэ Бурханда дуратай хүниие Бурхан мэдэхэ юм+. 4Онгонуудта үргэгдэһэн хоол бариха тухай хэлэбэл, онгонууд юуншье бэшэ, гансал ори ганса Бурхан бии юм гэжэ бидэ мэдэнэбди. 5Тэнгэри дээрэ гү, али газар дээрэ бурхад гэжэ нэрлэгдэдэг юумэнүүдэй байбашье, олон түрэлэй бурхадай, эзэдэй байбашье, 6бидэндэ ори гансал Эсэгэ Бурхан, ори ганса Эзэн Иисус Христос бии юм. Эсэгэ Бурхан бүхы юумые бүтээһэн байгаа, бидэ тэрэнэй түлөө ажамидарнабди; бүхы юумэн Дээдын Эзэн Иисус Христосой ашаар бүтээгдэһэн байгаа, бидэ тэрэнэй ашаар ажамидарнабди+.

7Энэ үнэн юумые зарим зон мэдэдэггүй. Зарим хүнүүд мүнөө болотор онгонуудта үргэгдэһэн хоол эдихые онгонуудые тахиһантай адляар урдынхяараа бододог. Тиин тэрэ эдеэ амсан, ахир һула һэшхэлээ бузарлуулдаг+. 8Эдеэ хоол бидэниие Бурханда ойртуулдаггүй юм, тиимэһээ тэрэ эдеэ амсаагүй һаа, бидэ юушье алдахагүйбди, тэрэ эдеэ амсаһан байбал, бидэ юушье олохогүйбди+.

9Гэхэтэй сасуу танай эрхэ сүлөөтнай ахир һула һүзэгтэй зониие нүгэлдэ бү оруулуужа. 10Тиимэ ахир һула һүзэгтэн онгонуудта шүтэдэг газарта юумэ мэдэрһэн шинии эдеэлжэ байхыешни хараад, онгонуудта үргэгдэһэн эдеэ амсахаяа һанахагүй аал гэжэ бодоод үзыш+. 11Тиигэжэ мэдэлгэһээшни боложо ахир һүзэгтэй аха дүүшни хосорхол. Харин Христос тэрэнэй түлөө ами наһаяа үргэһэн байгаа ха юм+. 12Тиигэжэ таанад һүзэглэгшэ аха дүүгэйнгээ урда нүгэл абахадаа, ахир һула һэшхэлыень доро даража, Христосой урда нүгэл хэнэ гээшэт. 13Тиимэһээ эдеэ хоол аха дүүемни нүгэлдэ оруулха байбал, аха дүүгээ нүгэлдэ оруулхагүйн тула би дахин хэзээшье мяха эдихэгүйб+.

9

Элшэнэрэй эрхэ тухай

9^1Би эрхэ сүлөөтэй хүн бэшэ аалби? Би элшэн бэшэ аалби? Манай Дээдын Эзэн Иисус Христосые би хараа бэшэ аалби? Таанад Дээдын Эзэнэй түлөө ажалһанаймни үрэ дүн бэшэ аалта+? 2Бусад зон намайе элшэн гэжэ тоолоогүйшье һаа, таанадта би элшэн гээшэб, юундэб гэхэдэ, танай ажамидарал Дээдын Эзэнэй элшэн байһыемни батална.

3Хүнүүдэй намайе шүүмжэлхэдэ би иигэжэ өөрыгөө хамгаалдагби: 4Али хэһэн ажалайнгаа түлөө бидэ эдихэ, ууха эрхэгүй гээшэ гүбди+? 5Али бусад элшэнэрые, Дээдын Эзэнэй дүүнэрые, Пётрые һажаан, һүзэглэгшэ һамгаяа замай хани болгон абажа ябаха эрхэгүй аалди+? 6Али гансал Варнава бидэ хоёр ажамидархын тула ажаллаха ёһотой гээшэ гүбди+? 7Сэрэгшэд өөһэдынгөө түлөө түлэжэ алба хэдэг аал? Али үзэм тарилгашан өөрынгөө сэсэрлигэй үзэмһөө амсадаггүй аал? Һүрэг малаа адуулдаг ямар хүн малайнгаа һүнһөө уудаггүйб+?

8Эдэ юрын жэшээнүүдээр би өөрыгөө хизаарлахагүйб, Хуули соошье баһал тиимэ юумэнүүд тухай хэлэгдэнэ. 9«Талха таряа хадажа байһан сарай эдихэдэнь һаалта бү хэ», – гээд Моисейн Хуули соо бэшээтэй байдаг. Бурхан сарнуудта һанаагаа зобоно гээшэ гү+? 10Али үнэндөө бидэниие бодожо хэлэнэ гээшэ гү? Зүб даа, энэ бидэндэ зорюулан бэшээтэй. Хахалжа, али хадажа байһан алишье хүн хүдэлмэриингөө эсэстэнь хубияа абаха найдалтайгаар лэ ажаллаха ёһотой юм+. 11Бидэ таанад соо оюун сэдьхэлэй үрэһэ тариһан байгаабди. Тиигээд харюудань таанадһаа энэ дэлхэйн юумэнүүдые абабалнай буруу хэрэг гээшэ гү+? 12Хэрбээ бусад зоной таанадһаа түлөөһэ хүлеэхэ эрхэтэй байхадань, бидэ бүришье ехэ эрхэтэй бэшэ аалди?

Тиигэбэшье бидэ энэ эрхэеэ хэрэглээгүйбди. Орондонь бидэ Христос тухай Һайн Мэдээсэл ямаршье уршаг бэрхэшээлгүй тараахын тула бүхы юумые тэсэбэритэйгээр дабанабди. 13Һүмэдэ алба хэгшэдэй Һүмэһөө эдеэ хоолоо олодогые, тиин тахилай газарта ажаллагшадай тахилай юумэнһээ хубаалсажа абадагые таанад мэдэхэгүй аалта? 14Тон тиигэжэл номнолгоороо хоолойгоо тэжээжэ байхыень Дээдын Эзэн Һайн Мэдээсэл номногшодто захираа юм+.

15Гэхэтэй зэргэ би энэ дурдаһан эрхэнүүдээ нэгэтэшье хэрэглээгүй һэнби, тиин эрхэеэ мэдүүлхын тулашье энэ бүхэниие мүнөө бэшэнэ бэшэб. Тиигээ һаа, үхэбэлни дээрэ. Хэншье минии хүлһөөрөө олоһон магтаалые хооһон үгэ болгожо шадахагүй+. 16Тиигээдшье гансал Һайн Мэдээсэлые номножо байһанаараа би омогорхохо эрхэгүйб. Энэ минии уялга юм. Һайн Мэдээсэлые номноогүй һаа, гай гашуудал толгой дээрэмни буухал+. 17Хэрбээ би ажалаа һайн дураараа хэжэ байбал, шагналда хүртэхэ байгааб; гэхэдэ би Бурханай намда даалгаһан албые дүүргэжэ байнаб+. 18Тиихэдээ би ямар шагналда хүртэхэбиб? Түлөөһэгүйгөөр Һайн Мэдээсэл номножо байһамни, номногшынгоо эрхэнүүдые мэдүүлэнгүй ажаллажа байһамни минии шагнал гээшэ+.

19Эрхэ сүлөөтэй хүн байһан аад, би боломжоороо олон хүнүүдые олохын тула өөрыгөө хүн бүхэнэй барлаг болгооб+. 20Иудейнүүдтэй байхадаа, би иудейнүүдые татахын тула иудейнүүдтэл адляар өөрыгөө абажа ябааб. Би өөрөө Моисейн Хуулиин мэдэлдэ бэшэшье һаа, тэрэ Хуулиин мэдэлдэ байһан хүнүүдые татахын тула өөрөө тэрэ Хуулиин мэдэлдэ байһанда адляар ажамидаржа байгааб+. 21Хуулигүй бусад арадуудай дунда байхадаа, би тэдэниие татахын тула Хуулигүй бусад арадай түлөөлэгшэдэл адляар байгааб. Тиихэдээ би Бурханай Хуулиин мэдэлһээ гараагүйб, Христосой Хуули баримталжа байгааб+. 22Ахир һүзэгтэй зоной дунда байхадаа, тэдэниие татахын тула ахир һүзэгтэнүүдэй нэгэниинь шэнги болоод ябааб. Хүнүүдэй заримыеньшье шадаха зэргээрээ абархын тула би бүхы хүнүүдтэ бүхы юумэн болоһон байгааб+. 23Эдэ бүгэдые би Һайн Мэдээсэлэй түлөө, тэрэнэй буян хэшэгые хубаалсахын түлөө хэжэ байгааб. 24Урилдаанда хабаадалсагшадай бултанайнь нэгэниинь лэ шагналда хүртэдэг юм гэжэ таанад һайн мэдэнэт. Тиимэһээ шагналда хүртэхын тула гүйгты+. 25Урилдагшад мүнхэ оршодоггүй титимээр титимнүүлхын түлөө бултадаа хатуу журам баримталдаг, харин бидэ мүнхэдөө оршодог шагналай түлөө урилдана гээшэбди+. 26Тиимэһээ би зорилгодоо хүрэхын тула сэхэ гүйнэб, тиимэһээ би хүсэеэ дэмы бууруулдаггүй барилдаашан мэтэ барилданаб. 27Бусад зондо номножо байгаад, өөрөө хаһуулхагүйн тула бэеэ ехээр һорижо, дадаажа, бүрин мэдэлдээ оруулнаб.

10

Маанадта үгтэһэн һэргылэмжэ тухай

10^1Аха дүүнэр, Моисейе дахажа ябаһан үбгэ эсэгэнэртэймнай юунэй болоһые би таанадта һануулха һанаатайб. Тэдэниие бултыень үүлэн хамгаалжа ябаа, тэдэнэр бултадаа Улаан далайе аюулгүй гаталһан байгаа. 2Үүлэн соо, далай соо тэдэнэр Моисейтэй нэгэдэн «уһаар арюудхагдаһан» байгаа. 3Тэдэнэр булта нэгэ адли гайхамшагтай эдеэ эдижэ, 4нэгэ адли гайхамшагтай унда уужа байгаа һэн. Тэдэнтэй хамта ябаһан гайхамшагтай хабсагайһаа тэдэ уужа байгаа. Тэрэ хабсагай болбол Христос өөрөө байһан юм. 5Тиигэбэшье тэдэнэй олониинь Бурханда һайшаагдаагүй, тиимэһээ тэдэнэр сүл губида хосорһон байгаа.

6Үбгэ эсэгэнэрэйнгээ нүгэлтэ ябадалнуудые дабтаха дураа хүрэхэгүйн тула эдэ бүхэн бидэндэ һэргылэмжэ болоо. 7Тэдэнэй зариманиие һажаажа онгонуудта бү шүтэгты. «Хүн зон эдихэ, уухаяа һууба, найрлажа нааршаажа оробо», – гэжэ Нангин Бэшэг соо бэшээтэй байдаг. 8Тэдэнэй зариманиинь янхараад, нэгэ үдэр соо хорин гурбан мянган хүн үхэһэн байгаа. Тиимэһээ бидэ тэдээндэл адли янхарха ёһогүйбди. 9Тэдэнэй зариманиинь Дээдын Эзэниие туршаад, хорото могойнуудта хадхуулан үхэһэн байгаа. Тиимэһээ бидэ тэдэндэл адли Дээдын Эзэниие туршаха ёһогүйбди. 10Тэдэнэй зариманиинь гэмэрэлдээд, Үхэлэй Эльгээмэлээр амяа һүнөөлгэһэн байгаа. Тиимэһээ бидэ тэдэндэл адли гэмэрэлдэхэ ёһогүйбди.

11Тэдэ юумэнүүд бусад зониие һэргылхын тула үбгэ эсэгэнэртэймнай тохёолдоһон байгаа, тиин бүхы юумэнэй эсэсэйнь ерэхэ сагта ажамидарһан бидэниие һэргылхын тула бэшэгдэһэн байгаа+.

12Тиимэһээ батаар зогсоноб гэжэ өөр тухайгаа бодожо байһан хүн унашахагүйн тула болгоомжотой байг+. 13Таанадай дабаһан ямаршье туршалганууд юрэ хүнүүдтэ тулгардаг юумэнүүд юм. Гэхэтэй сасуу Бурхан амалһан юумэеэ дүүргэжэ, даахын аргагүй туршалгануудые таанадта тулгаруулхагүй, тиигээд туршахадаа, тэсэжэ гараха хүсэ шадал таанадта үгэхэ юм+.

Онгонуудта бү шүтэгты

14Тиимэһээ, инаг хайрата аха дүүнэрни, онгонуудта шүтэхэһөө зайсажа байгты+. 15Би таанадые бодомжолхо аргатай хүнүүд гэжэ тоолон хэлэнэб, тиимэһээ хэлэһэн юумэнүүд тухаймни өөһэдөө бодооройгты. 16Бурханда баяр хүргэдэг, тэрэнэй үхэлые дурасаһан аягаһаа уухадаа, бидэ Христосой шуһанда хабаатай болонобди. Хилээмэ хухалаад эдихэдээ, бидэ Христосой бэедэ хабаатай болонобди+. 17Хилээмэн ори ганса юм, тиимэһээ ори ганса хилээмэ хубаалсажа байхадаа, бидэ олоороо ганса бэе гээшэбди+.

18Үргэлэй юумые эдижэ байһан израильшууд тухай бодоод үзэгты, тэдэнэр үргэлэй газарта Бурханда алба хэхэдэ хабаадалсана бэшэ гү? 19Онгонууд гү, али онгонуудта үргэгдэһэн юумэнүүд үнэндөө ямар нэгэн ушартай юм гэжэ хэлэхэ һанаатай гээшэ гүб+? 20Үгыл даа, бусад арадуудай онгонуудта үргэдэг юумэнүүд Бурханда бэшэ, харин ада шүдхэрнүүдтэ зорюулаатай юм гэжэ би хэлэхэ һанаатай байнаб. Тиимэһээ таанадай ада шүдхэрнүүдтэй нэгэдэхые хүсэнэгүйб. 21Таанад Дээдын Эзэнэй аягаһаа ба ада шүдхэрэй аягаһаа нэгэ зэргэ уужа шадахагүйт, таанад Дээдын Эзэнэй шэрээдэ ба ада шүдхэрэй шэрээдэ нэгэ зэргэ хоол барижа шадахагүйт+. 22Али бидэ Дээдын Эзэнэй уур сухал хүргэхэмнай гээшэ гү? Өөһэдыгөө тэрээнһээ хүсэтэйбди гэжэ тоолоно гүбди?

Һүзэглэгшэдэй эрхэ сүлөө тухай

23Бидэ ямаршье юумэ хэхэ эрхэтэйбди гэжэ зарим хүнүүд хэлэдэг, гэхэтэй сасуу бүхы юумэн һайн бэшэ юм. «Бидэ ямаршье юумэ хэхэ эрхэтэйбди», гэхэтэй сасуу бүхы юумэн аша туһатай бэшэ юм+. 24Нэгэнтнайшье өөрынгөө һайн һайханай түлөө бү оролдог, харин бусадай һайн һайханай түлөө оролдожо байг+.

25Худалдаа наймаанай газарһаа абаһан ямаршье юумэн тухайгаа һанаагаа зобонгүй, асуултагүйгөөр эдижэ байгты+. 26«Газар дэлхэй болон дээрэнь байһан бүхы юумэнүүд Дээдын Эзэнэй юм», – гэжэ Нангин Бэшэг соо бэшээтэй ха юм.

27Хэрбээ һүзэглэдэггүй хүнэй таанадые урихада, таанад ошохо гэжэ шиидэбэл, һанаагаа зобонгүй, ямаршье асуултагүйгөөр урдатнай табиһан бүхы юумэнүүдые эдижэ байгты+. 28Харин хэн нэгэнэй: «Энэ эдеэн онгонуудта үргэгдэһэн юм», – гэжэ таанадта хэлэбэлнь, тэрэ хэлэһэн хүнэй аша туһада, бусадай һанаае зобоохогүйн тула тэрэ эдеэнһээ бү амсаарайт. 29Би танай һэшхэл тухай бэшэ, харин бусад зоной һэшхэл тухай бодон хэлэнэб. Минии эрхэ сүлөө бусад зоной һэшхэлээр бү шүүмжэлэгдэһээ гэжэ хүсэнэб. 30Хэрбээ үгтэһэн эдеэ хоолой түлөө Бурханда баяраа хүргэбэлни, баяр хүргэһэн эдеэ хоолоймни түлөө яахадаа намайе хүн шүүмжэлхэ юм+? 31Тиихэдээ эдинэ гүт, али ууна гүт, али ямаршьеб даа ондоо юумэ хэнэ гүт, бүхы юумые Бурханай алдарай түлөө хэжэ байгты+. 32Иудейнүүдтэшье, бусад арадай зондошье, Бурханай һүзэглэгшэдэй бүлгэмдэшье ямаршье гомдохол түрүүлэнгүй ажамидарагты+. 33Ямаршье юумэ хэхэдээ, би өөрынгөө һайн һайханай түлөө бэшэ, харин бүхы хүнүүдэй абарагдахын тула тэдэнэй һайн һайханай түлөө оролдодогби+.

11

11^1Христосые һажаажа байһандамни адли таанад намайе һажаажа байгты+.

Бурхан бүхы юумэнэй толгойлогшо мүн

2Намайе ходо һанажа, таанадта дамжуулһан һургаалнуудыемни баримталжа байһанайтнай түлөө би таанадые магтанаб. 3Христос бүхы эрэшүүлэй толгойлогшо, нүхэр һамганайнгаа толгойлогшо, тиин Бурхан Христосой толгойлогшо байһые ойлгоһойт гэжэ хүсэнэб+. 4Тиимэһээ толгой дээрээ юумэ табяад зальбарһан, али үгы һаа, Бурханай мэдээсэл элирүүлһэн алишье эрэ толгойгоо гутаана. 5Толгой дээрээ юумэ табингүй зальбарһан, али үгы һаа, Бурханай мэдээсэл элирүүлһэн алишье эхэнэр толгойгоо гутаана, юундэб гэхэдэ, тиимэ эхэнэрэй ба үһэеэ хюһаһан эхэнэрэй хоорондо ямаршье илгаа үгы юм+. 6Толгойгоо хушаха дурагүй эхэнэр үһэеэ хюһажа хаяг. Тиигэжэ эхэнэр тайрагдаһан үһэтэй, али хюһагдаһан толгойтой ябахаяа эшэбэл, толгойгоо юумээр хушаг лэ. 7Эрэ хүн Бурханай дүрэ алдар һаргажа байгаа хадаа толгойгоо хушангүй ябаха эрхэтэй. Тиихэдэ эхэнэр хүн нүхэрэйнгөө алдар һаргана. 8Юундэб гэхэдэ, эрэ хүн эхэнэрһээ бүтээгдээгүй, харин эхэнэр хүн эрэ хүнһөө бүтээгдэһэн байгаа. 9Тиихэдэ эрэ хүн эхэнэрэй тула бэшэ, харин эхэнэр хүн эрэ хүнэй тулада бүтээгдэһэн байгаа. 10Энэ ушарһаа, үшөө тиихэдэ Бурханай Эльгээмэлнүүдһээ боложо эхэнэр хүн толгой дээрээ эрхэ засагай тэмдэгтэй байха ёһотой. 11Дээдын Эзэнтэй нэгэдэһэн манай ажамидаралда эхэнэр хүн эрэ хүнһөө дулдыдана, эрэ хүн эхэнэр хүнһөө дулдыдана+. 12Ушарынь юуб гэхэдэ, яажа эхэнэр хүн эрэ хүнһөө бүтээгдэһэн байгааб, тон тиигэжэл эрэ хүн эхэнэр хүнһөө түрэдэг юм, тиин бүхы юумэн Бурханһаа юм.

13Өөһэдөө бодожо үзыт, олон зоной дунда эхэнэр хүнэй толгойгоо хушангүй Бурханда зальбархань зохид аал? 14Эрэ хүн ута үһэ табихадаа, өөрыгөө гутаадаг гэжэ оршолон һургана бэшэ аал? 15Харин ута үһэн эхэнэрэй гоёолтонь болоно, толгойгоо хушахынь тула үгтэнэ. 16Хэн нэгэнэй энэ асуудалаар арсалдаха һанаатай байбал, бидэшье, Бурханай һүзэглэгшэдэй бүлгэмшье ондоо тиимэ ёһо заншал үгы юм гэжэ би хэлэхэ байнаб.

Үдэшын хоол

17Мүргэлдэ суглархадаа, таанад аша туһа хүргэхын орондо хоро хүргэнэт, тиимэһээ саашадахи заабаринуудые үгэхэдөө, би таанадые магтахагүйб. 18Нэн түрүүн, танай бүлгэм суглархадаа хоорондоо хубаарана гэжэ би дуулааб, нэгэ талаараа тиимэл байха гэжэ би бодоноб+. 19Зүб, үнэн бодото хүнүүдэй элирүүлэгдэхын тула таанадай дунда элдэб һанал бодолнууд байха ёһотой+. 20Тиигэжэ бүлгэмөөрөө суглархадаа, таанад Дээдын Эзэнэй Үдэшын хоол тэмдэглэнэгүйт. 21Юундэб гэхэдэ, хүн бүхэнтнай бусадһаа түрүүн эдеэ хоолоо барина, тиимэһээ заримантнай үлэн хооһон үлэнэ, нүгөө заримантнай амаараа гаратар эдеэлээд, мэдээгээ алдатараа ууна. 22Таанад эдижэ, уужа байхаар гэргүй юм гүт? Али таанад Бурханай һүзэглэгшэдэй бүлгэмые тоонгүй, дуталдаһан зониие доромжолно гүт? Энээн тухай юу гэхыемни хүлеэнэбта? Таанадые магтаха ёһотой гүб? Үгы даа, энээнэй түлөө магтахагүйб!

23Би Дээдын Эзэнһээ абаһан һургаалаа таанадта дамжуулһан байгааб: Дээдын Эзэн Иисуста урбаһан һүни тэрэ хилээмэ абаад,+
24Бурханда баяр хүргөөд, хилээмээ хухалаад: «Энэ танай түлөө хухалагдаһан махабад бэемни гээшэ. Минии дурасхаалда иимэ юумэ хэжэ байгаарайт», – гэжэ хэлэһэн байгаа+. 25Һүүлээрнь аяга абаад: «Энэ аяга болбол минии шуһаар баталагдаһан Бурханай шэнэ хэлсээн гээшэ. Ямаршье сагта уухадаа, минии дурасхаалда уужа байгаарайт», – гэжэ хэлээ юм+. 26Энэ хилээмэ эдихэ, энэ аягаһаа ууха бүхэндөө таанад Дээдын Эзэнэй ерэтэр тэрэнэй үхэл тухай айладхажа байнат. 27Дээдын Эзэнэй хилээмэ эдихэдээ, аягаһаань уухадаа өөрыгөө доогуур абажа ябаһан хүн Дээдын Эзэнэй махабад бэеын ба шуһанай урда зэмэтэй байха+. 28Тиимэһээ хүн бүхэнтнай түрүүн өөрыгөө шалгаг, тэрэнэй һүүлдэ хилээмэнһээ эдижэ, аягаһаа ууг. 29Хилээмэнһээ эдихэдээ, аягаһаа уухадаа Дээдын Эзэнэй махабад бэеын удха мэдэрээгүй һаа, таанад эдиһэн, ууһанаараа өөһэдыгөө зэмэдэ оруулнат. 30Тиимэ ушарһаа олонтнай үбшэн ядуу, ахир һула байна, заримантнай үхэбэ. 31Хэрбээ бидэ түрүүн өөһэдыгөө шалгабал, Бурханай заргада орохогүй байгаабди. 32Харин бидэ Дээдын Эзэнэй заргада ороод, хэһээлтэдэнь хүртэжэ байнабди, тиимэһээ энэ дэлхэйн зоноор хамта зэмэлэгдэхэгүйбди.

33Тиимэһээ, аха дүүнэрни, Дээдын Эзэнэй Үдэшын хоолдо суглархадаа, бэе бэеэ хүлеэжэ байгты. 34Суглархадаа Бурханай заргада орохогүйнтнай тулада үлэн хооһон байһан зонтнай гэртээ эдеэлжэ байг. Бусад асуудалнуудые таанадта ерэхэдээ тайлбарилжа үгэхэб.

12

Нангин Һүлдэһөө үгтэһэн абьяас бэлигүүд тухай

12^1Аха дүүнэр, мүнөө Нангин Һүлдэһөө үгтэһэн абьяас бэлигүүд тухай үнэниие таанадта мэдүүлхэ һанаатай байнаб+. 2Һүзэглөөгүй байхадатнай таанадые оло дахин төөрюулдэг, дуугүй онгонуудта шүтэхэдэ түлхидэг байгаа гэжэ мэдэнэт+. 3Бурханай Һүлдөөр хүтэлүүлһэн ямаршье хүн: «Иисус хараалда хүртэг лэ», – гэхэгүйл, тон тиигэжэл Нангин Һүлдөөр хүтэлүүлһэн хүнһөө ондоо ямаршье хүн: «Иисус болбол Дээдын Эзэн», – гэхэгүйл гэжэ таанадта дуулганаб+.

4Оюун сэдьхэлэй абьяас бэлигүүд элдэб янзын байдаг, гэхэтэй сасуу тэдэниие бултыень нэгэл Нангин Һүлдэ үршөөдэг юм+. 5Элдэб янзын албанууд бии, гэхэтэй сасуу нэгэл Дээдын Эзэндэ алба хэдэг юм+. 6Элдэб янзын абьяастайгаар албаяа хэжэ болохо, гэхэтэй сасуу нэгэл Бурхан хүн бүхэндэ тусхай ажал хэхэдэнь абьяас бэлиг хайрладаг юм+. 7Нангин Һүлдэ хүн соо оршоходоо, бултанайл аша туһада ямар нэгэн абьяас бэлигээр элирхэйлэгдэдэг. 8Зарим хүнүүдтэ Һүлдэ сэсэн мэргэн үгэ хайрладаг, тэрэл Һүлдэ нүгөө зариманда тусгай мэдэлгэ хайрладаг. 9Тэрэл Һүлдэ хэһэг хүнүүдтэ агууехэ этигэл һүзэг хайрлана, нүгөө хэһэг хүнүүдтэ үбшэн зониие эмнэхэ хүсэ шадал олгоно+. 10Тэрэл Һүлдэ нэгэ хүнүүдтэ гайхамшагта үйлэ хэрэгүүдые бүтээхэ хүсэ шадал үгэнэ, нүгөөдүүлдэ Бурханай мэдээсэл тайлбарилха абьяас хайрлана, үшөө нүгөөдүүлдэ һүлдэнүүдые хоорондонь илгаха абьяас олгоно, зарим хүнүүдтэ элдэб янзын танигдахагүй хэлэнүүд дээрэ дуугарха бэлиг хайрлана, үшөө зариманда тэрэ хэлэһэн юумыень тайлбарилжа үгэхэ абьяас олгодог юм+. 11Эдэ онсо абьяас бэлигүүдые нэгэл Һүлдэ хүн бүхэндэ өөрынгөө дураар хайрладаг юм.

12Христос олон эрхэтэнһээ бүридэһэн нэгэ махабад бэедэ адли; бэеын эрхэтэнүүд олоншье һаа, тэдэнэр нэгэ бэе бүрилдүүлдэг+. 13Бидэшье булта, иудейнүүд байгаа гүбди, али бусад арадууд гү, барлагууд байгаа гүбди, али эрхэ сүлөөтэй гү, нэгэл Һүлдөөр нэгэ бэе болон уһаар арюудхуулһан байгаабди, зүрхэ сэдьхэлдэмнай нэгэл Һүлдэ үгэһэн байна+.

14Махабад бэешье өөрөө нэгэ эрхэтэнһээ бэшэ, харин олон эрхэтэнүүдһээ бүридэдэг. 15«Би гар бэшэб, тиимэһээ бэедэ ямаршье хамаагүйб», – гэжэ хүлэй хэлэбэшье һаа, тэрэ бэеын эрхэтэн байхаяа болихо аал? 16«Би нюдэн бэшэб, тиимэһээ бэедэ ямаршье хамаагүйб», – гэжэ шэхэнэй хэлэбэшье һаа, тэрэ бэеын эрхэтэн байхаяа болихо аал? 17Хэрбээ бүхы бэе ганса нюдэн байбал, тэрэ яажа дуулаха байгааб? Хэрбээ бүхы бэе ганса шэхэн байбал, тэрэ яажа юумэ үнэрдэхэ байгааб? 18Гэхэтэй зэргэ Бурхан бүхы эрхэтэнүүдые махабад бэе соо өөрынгөө дураар байрлуулаа. 19Хэрбээ булта нэгэ адли эрхэтэн байһан байбал, махабад бэе байхагүй байгаал. 20Харин олон эрхэтэнүүд, гэхэдээ нэгэ махабад бэе байна.

21Тиимэһээ нюдэн: «Ши намда хэрэггүйш», – гэжэ гарта хэлэхэ аргагүй юм, али үгы һаа толгой: «Ши намда хэрэггүйш», – гэжэ хүлдэ хэлэхэ аргагүй юм. 22Ахир һула гэжэ һанагдадаг эрхэтэнүүд бидэндэ бүришье хэрэгтэй байдаг. 23Тиимэ хүндэгүй гэжэ тоолодог эрхэтэнүүдээ бидэ бүри ехээр анхардагбди, тиихэдэ эшхэбтэр гэжэ тоолодог эрхэтэнүүдээ тусхайгаар анхардагбди. 24Бэеымнай зохид гэжэ һанагдадаг эрхэтэнүүд тусхай анхарал абадаггүй. Бурхан бэеыемнай зохёоходоо, нэрэ хүндэгүй эрхэтэнүүдтэмнай хамагһаа үлүү хүндэтхэл үзүүлэн бүтээгээ юм. 25Тиимэһээл бэе соо ямаршье илгарал хубаарал үгы, харин олон янзын эрхэтэнүүд бултадаа бэе бэеэ анхаржа байха ёһотой. 26Тиигээд лэ нэгэ эрхэтэнэй зобоходо, нүгөө эрхэтэнүүдынь бултадаа зободог, нэгэ эрхэтэнэй магтуулхада, бусад эрхэтэнүүдынь бултадаа баярладаг+.

27Таанад булта Христосой бэе гээшэт, харин ганса гансаараа тэрэнэй эрхэтэнүүдынь гээшэт+. 28Һүзэглэгшэдэй бүлгэм соо Бурхан хүн бүхэниие байрадань байлгаба: анха түрүүн, элшэнэрые, хоёрдохи һуурида Бурханай мэдээсэл элирүүлэгшэдые, гурбадахи һуурида һургагшадые, тиигээд гайхамшагта үйлэ хэрэгүүдые бүтээдэг зониие, хойноһоонь үбшэн хүнүүдые аргалан эдэгээдэг, бусад зондо туһалдаг, бусадые ударидадаг, элдэб танигдахагүй хэлэн дээрэ дуугардаг абьяастай хүнүүдые табиһан юм+. 29Тэдэнэр бултадаа элшэнэр, али Бурханай мэдээсэл элирүүлэгшэд, али һургагшад бэшэ юм. Хүн бүхэн гайхамшагта үйлэ хэрэгүүдые бүтээдэггүй, 30тон тиигэжэл хүн бүхэн үбшэнүүдһээ аргалха абьяастай байдаггүй, элдэб танигдахагүй хэлэнүүд дээрэ дуугардаггүй, тэрэ хэлэһэн юумэнүүдыень тайлбарилдаггүй. 31Тиимэһээ таанад бүришье агууехэ абьяас бэлигүүдтэ хүртэхые сэдьхэл зүрхэндөө хүсэжэ байгты. Харин мүнөө би таанадта бүри һайн харгы зам харуулхаб+.

13

Хайра дуран хамаг юумэнһээ шухала юм

13^1Хэрбээ би хүнүүдэй гү, али Бурханай Эльгээмэлнүүдэй хэлэн дээрэ хэлэжэ байгаад, харин хайра дурагүй байгаа һаа, би ханхинаһан зэд, хонгирһон сан гээшэб. 2Абарал буулгаха абьяастай, бүхы нюусануудтай болон мэдэсэтэй, хада уулануудые һууряарнь һэлгэхэ ехэ һүзэг этигэлтэй аад, хайра дурагүй юм һаа, би юуншье бэшэб+. 3Зөөри зөөшэеэ бултыень тараажа, ами бэеэ тахил болгон шатаалгаһан аад, хайра дурагүй юм һаа, ямаршье ашаг олзо намда тэрээнһээ байхагүйл.

4Хайра дуратай хүн тэсэбэритэй, энэрхы сэдьхэлтэй юм, атаархадаггүй, һайрхадаггүй, бүдүүрхэдэггүй, дээрэлхэдэггүй юм. 5Хайра дуратай хүн бадашадаггүй, өөртөө олзо бэдэрдэггүй, абаһаар сухалдадаггүй, муу юумэ һанаандаа баряад байдаггүй. 6Хайра дуратай хүн нүгэл шэбэлдэ баярладаггүй, харин үнэн зүбтэ баярладаг. 7Хайра дуратай хүн хэзээшье орхидоггүй, ходо этигэдэг, найдадаг, бүхы юумэ тэсэжэ гарадаг.

8Хайра дуран мүнхэ юм. Уридшалан хэлэгдэһэн үгэнүүд байбашье, үнгэржэ ошохо, элдэб хэлэнүүд байбашье, һүнэхэ, мэдэсэ байбашье, үгы болохо. 9Юундэб гэхэдэ, бидэ юумые гүйсэд мэдэхэгүйбди, Бурханай мэдээсэлшье гүйсэд элирүүлэгдэдэггүй. 10Харин бүрин бүтэн юумэнэй ерэхэдэ, бүрин түгэс бэшэ юумэнүүд һүнэхэ.

11Үхибүүн байхадаа, би үхибүүндэл адли дуугардаг, үхибүүндэл адли бодомжолдог байгааб, харин ехэ болоходоо би үхибүүн шанараа орхёоб+. 12Мүнөө бидэ Бурханиие бүүдэг гэрэлэй һүүдэртэ адли харанабди, харин һүүлдэнь бидэ тэрээнтэй сэхэ харилсахабди. Мүнөө би юумэ гүйсэд мэдэнэгүйб, харин һүүлдэ Бурханай намайе мэдэһэндэл адляар би юумые бүрин түгэс мэдэдэг болохоб+.

13Тиибэ яабашье, би этигэл һүзэгтэй, найдалтай, хайра дуратай байнаб. Эдэ гурбанай тон шухалань хайра дуран юм.

14

Бурханай мэдээсэл элирүүлхэ абьяас ба танигдахагүй хэлэнүүд дээрэ дуугарха абьяас бэлигүүд тухай

14^1Таанад хайра дураяа үүсхэжэ байгты. Оюун сэдьхэлэй абьяастай байхые, илангаяа Бурханай мэдээсэл элирүүлхэ абьяастай байхые хүсэжэ байгты+. 2Танигдахагүй хэлэнүүд дээрэ дуугаржа байһан хүнүүд бусад хүнүүдтэ бэшэ, харин Бурханда хандан дуугарна, тиимэһээ хэншье тэдэниие ойлгоногүй, тэдэ Нангин Һүлдын хүсөөр нюуса үнэн зүйлые айладхана гээшэ. 3Харин Бурханай мэдээсэлые зондо элирүүлһэн хүнүүд тэдэ зониие һургана, урмашуулна, һанааень заһана ха юм. 4Танигдахагүй хэлэнүүд дээрэ дуугардаг хүнүүд өөһэдыгөө һургана, харин Бурханай мэдээсэл элирүүлһэн хүнүүд һүзэглэгшэдэй бүхы бүлгэмые һургана гээшэ.

5Тиимэһээ танигдахагүй хэлэнүүд дээрэ дуугарһайт гэжэ би та бүхэндэ хүсэнэб, гэхэтэй сасуу Бурханай мэдээсэл элирүүлхэ абьяастай байһайт гэжэ би бүришье ехээр хүсэнэб. Юундэб гэхэдэ, мэдээсэл элирүүлһэн хүн танигдахагүй хэлэнүүд дээрэ дуугаржа байһан хүнһөө бүри шухала, зүгөөр һүзэглэгшэдэй бүлгэмдэ һургаал дамжуулхын тула танигдахагүй хэлэн дээрэ хэлэһэн юумэеэ тайлбарилха аргатай хүниие би энэ тоодо оруулнагүйб. 6Тиимэһээ, аха дүүнэр, мүнөө таанадта ошоходоо би танигдахагүй хэлэнүүд дээрэ дуугараад, харин Бурханай намда нээһэн мэдээсэл гү, али мэдэлгэ гү, али буулгагдаһан абарал гү, али һургаал заабари асараагүй һаа, таанадта ямар аша туһатай байхабиб?

7Хүгжэм гаргадаг жэмбүүр ба ятага хоёрые абаад үзэе, тэдэнэй аялгануудайнь илгаа эли тодо бэшэ байбалнь, бидэ жэмбүүр дээрэ наадаһые, ятага дээрэ наадаһые ойлгохогүй байгаалди. 8Дохёо үгэдэг бүреэгэй тодо бэшэ абяануудые гаргадаг байбалнь, хэн тулалдаанда бэлдэхэ байгааб? 9Тон тиигэжэл танай хэлэһэн юумэн ойлгосотой бэшэ байбал, хэн таанадые ойлгохоб? Таанад миин лэ агаар доһолгохот. 10Дэлхэй дээрэ элдэб янзын олон хэлэнүүд бии, гэхэдэ тэдэнэй дунда удхагүй нэгэшье хэлэн үгы юм. 11Хүнэй хэлэжэ байһан юумэнэй удхыень ойлгохогүй һаа, би тэрэ хүндэ хариин хүн болоноб, тиин тэрэшье хүн намда хариин хүн болоно. 12Таанад оюун сэдьхэлэй абьяас бэлигтэй байхые хүсэжэ байгаа юм хадаа һүзэглэгшэдэй бүлгэмые бэхижүүлхэ абьяас бэлигүүдтэ элбэгээр хүртэхэеэ оролдогты.

13Тиимэһээ танигдахагүй хэлэн дээрэ дуугардаг хүн хэлэһэн юумэеэ тайлбарилжа шадаха абьяастай байха тухай зальбаржа байг. 14Ушарынь юуб гэхэдэ, танигдахагүй хэлэн дээрэ зальбархадамни һүнэһэ һүлдымни зальбаржа байбашье, ухаан бодолдомни ямаршье аша туһагүй байдаг юм. 15Тиигэхэдээ би яаха болонобиб? Би һүнэһэ һүлдөөрөө зальбархаб, гэхэтэй сасуу ухаан бодолоороошье баһа зальбархаб; би һүнэһэ һүлдөөрөө дуу дуулахаб, гэхэтэй сасуу ухаан бодолоороошье дуу дуулахаб+. 16Хэрбээ шинии һүнэһэ һүлдөөрөө Бурханда баясхалан хүргэжэ байбалшни, хэлэһэн юумыешни ойлгохогүй байһан юрын хүн хайшан гээд шинии баясхаланда «болтогой» гэжэ хэлэхэ юм+. 17Үлэмжэ һайнаар Бурханда баясхалан хүргэһэншье сагтаа бусад зондо ямаршье туһагүй байхалши.

18Таанадай дундаһаа хэнһээшье үлүү ехээр танигдахагүй хэлэнүүд дээрэ дуугаржа байһандаа Бурханда баяр хүргэнэб. 19Тиихэдээ һүзэглэгшэдэй бүлгэм соо байхадаа бусад зониие һургахын тула танигдахагүй хэлэн дээрэ олон мянган үгэнүүдые хэлэнхаар ойлгомжотой табан лэ үгэ хэлэхэнь дээрэ гэжэ тоолодогби.

20Аха дүүнэр, таанад үхибүүдтэл адляар бодомжолхоёо болигты. Нүгэл шэбэлэй талаар зэмэгүй хүүгэд байгты, харин бодомжолходоо наһаяа хүсэһэн хүнүүд байгты+. 21«Танигдахагүй хэлэнүүд дээрэ дуугардаг хүнүүдээр ба хариин хүнүүдээр дамжуулан би арад зондоо хэлэхэб, теэд тиихэдэмнишье тэдэ намайе дуулахагүйл гэжэ Дээдын Эзэн хэлэнэ», – гээд Нангин Бэшэг соо бэшээтэй байдаг. 22Тиимэһээ танигдахагүй хэлэнүүд дээрэ дуугарха абьяас һүзэглэгшэдэй аша туһада бэшэ, харин һүзэглэдэггүй хүнүүдтэ дүлгэ тэмдэг болодог, тиин Бурханай мэдээсэл элирүүлхэ абьяас һүзэглэдэггүй хүнүүдэй аша туһада бэшэ, харин һүзэглэдэг зоной аша туһада юм+.

23Хэрбээ һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй бүгэдөөрөө суглараад, хүн бүхэнэйнь танигдахагүй хэлэн дээрэ дуугаржа эхилхэдэ юрын гү, али һүзэглэдэггүй хүн орожо ерэбэл, таанадые галзуураад байна гэхэгүй аал+? 24Хэрбээ хүн бүхэнэй Бурханай үгэ номножо байхада юрын гү, али һүзэглэдэггүй хүн орожо ерэбэл, дуулаһан юумэнүүдынь тэрэнэй нүгэлнүүдые шүүмжэлэн элирүүлхэ, гэмнэхэ. 25Тэрэ хүнэй һанал бодолойнь нюусанууд эли боложо, тэрэ һүгэдэн Бурханай урда унажа, «Үнэхөөрөө Бурхан таанадай дунда байна», – гээд айладхаха.

26Тиигээд юун гэжэ хэлэхэбиб, аха дүүнэр? Танай суглархада нэгэнтнай бурханай дуунуудтай, нүгөөдэтнай һургаалтай, үшөө нүгөөдэтнай Бурханай нээжэ үгэһэн мэдээсэлтэй, заримантнай танигдахагүй хэлэнүүд дээрэ үгтэһэн мэдээсэлтэй, нүгөө заримантнай хэлэгдэһэн юумэнэй тайлбарилгатай байдаг. Эдэ бүгэдэ булта һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй аша туһада юм+. 27Хэрбээ хэн нэгэнэй танигдахагүй хэлэн дээрэ дуугаржа эхилбэлнь, хоёр гү, али дээдэ захань гурбан хүн хойно хойноһоон ээлжэлээд хэлэхэ ёһотой, тиин үшөө нэгэ хүн хэлэгдэһэн юумые тайлбарилжа байха ёһотой. 28Харин тайлбарилжа үгэхэ хүнэй үгы байбал, танигдахагүй хэлэн дээрэ дуугарагша абяа гарангүй, гансал өөртөө ба Бурханда хандан зосоогоо дуугарха ёһотой. 29Хоёр гү, али гурбан хүн Бурханай мэдээсэл элирүүлэг, харин бусад зон хэлэһэн тухайнь бодомжолжо байг+. 30Хэрбээ суглаан дээрэ һууһан хүнэй Бурханһаа мэдээсэл абабал, дуугаржа байһан нүгөө хүниинь дуугүй болог. 31Таанад булта ээлжэ ээлжээгээр Бурханай мэдээсэл элирүүлхэ, бултанаа һургаха, урмашуулха аргатайт. 32Бурханай мэдээсэл элирүүлхэ абьяас тэрэл хүнэй мэдэлдэ байха ёһотой юм. 33Ушарынь юуб гэхэдэ, Бурхан эмхи гуримгүй бэшэ, харин энхэ тайбанай эхин юм.

Һүзэглэгшэдэй бүхы бүлгэмүүд соо Бурханай хүнүүдэй бэеэ абаад ябадаг ёһоор 34эхэнэр хүнүүд суглаан дээрэ дуугүй байха ёһотой. Тэдэнэр юумэ дуугарха эрхэгүй, Моисейн Хуули соо хэлэгдэһэнэй ёһоор тэдэнэр үгөөр байха ёһотой+. 35Хэрбээ тэдэнэр юумэ һураха гэбэл, гэртээ нүхэрһөөн һуража байг. Эхэнэр хүнэй һүзэглэгшэдэй суглаан дээрэ дуугархань ехэ эшхэбтэр юм.

36Али Бурханай үгэ таанадай досоо түрэбэ гү? Али тэрэ үгэ гансал таанадта хүрэбэ гү? 37Хэрбээ хэн нэгэн өөрыгөө Бурханай мэдээсэл элирүүлэгшэб, али оюун сэдьхэлэй абьяастайб гэжэ тоолобол, минии таанадта бэшэһэн юумэн Дээдын Эзэнэй захяа заабари мүн гэжэ мэдэрхэ ёһотой. 38Хэрбээ тэрэ хүнэй энээндэ анхаралаа хандуулаагүй һаань, таанадшье тэрэ хүниие бү анхарагты.

39Тиимэһээ, аха дүүнэрни, Бурханай мэдээсэл элирүүлхые аргагүй ехээр хүсэжэ байгты, танигдахагүй хэлэнүүд дээрэ дуугархые бү хоригты+. 40Бүхы юумэн ёһо гуримаараал ябаха ёһотой+.

15

Христос үхэлые илаба

15^1Мүнөө, аха дүүнэр, минии таанадта номноһон, таанадай тогтоожо абаһан, этигэл һүзэгэйтнай һуури табиһан Һайн Мэдээсэл таанадта һануулхамни. 2Тэрэнэй ашаар таанад абарагдаһан байгаат. Минии таанадта номноһон Мэдээсэл хатуугаар баримталжа байһандаа таанад абарагдабат, хэрбээ үгы юм һаа, таанад дэмы һүзэглэһэн байгаат+.

3Нангин Бэшэг соо уридшалан хэлэгдэһэнэй ёһоор Христос манай нүгэл шэбэлэй түлөө үхэһэн байгаа гэһэн эгээн шухала юумые би өөрөө тогтоожо абаад, һүүлдэнь таанадта дамжуулһан байгааб+. 4Тэндэл уридшалан хэлэгдэһэнэй ёһоор Христос хүдөөлүүлэгдээд, гурбадахи үдэртөө амидыруулагдаһан байгаа, 5тиигээд Пётрто, һүүлдэнь арбан хоёр шабинартаа бултандань үзэгдэһэн байгаа+. 6Тиигээд тэрэ табан зуугаад шахуу һүзэглэгшэдтэ нэгэ зэргэ үзэгдэһэн юм. Тэдэ һүзэглэгшэдэй олониинь мүнөөшье хүрэтэр амиды мэндэ, харин зариманиинь наһа бараһан байна. 7Тиигээд тэрэ Яковта, удаань элшэнэртэ бултандань үзэгдэбэ+.

8Хамагай һүүлдэ тэрэ намдашье үзэгдөө. Би дутуу гараһан үхибүүндэ адли хүнби+. 9Элшэнэрэй эгээн «багань» гээшэб, элшэн гэжэ нэрлэгдэхэшье эрхэгүй байгааб, юундэб гэхэдэ, би һүзэглэгшэдэй бүлгэмые хашан мүрдэдэг байгааб+. 10Гэхэтэй сасуу би Бурханай үршөөл хайраар мүнөөнэй байдалтай байнаб, тиин тэрэ үршөөл хайрань дэмы үнгэрөөгүй. Би өөрынгөө хүсэ шадалаар бэшэ, харин досоомни ажаллажа байһан Бурханай үршөөл хайраар бусад элшэнэрһээ үлүү ехэ хүдэлжэ байгааб+. 11Тиимэһээ би байна гүб, али тэдэнэр гү, бидэ булта илгаагүй Мэдээсэлые номнонобди, тиин таанад һүзэглэбэт.

Үхөөд амидырха тухай

12Христос үхөөд амидыруулагдаһан байгаа гэжэ номножо байхадамнай заримантнай юундэ үхэһэн хүнүүд амидырхагүй гэжэ хэлэнэб+? 13Хэрбээ үхэһэн хүнэй амидырха аргагүй һаань, Христосшье амидырхагүй байгаал. 14Хэрбээ Христос үхөөд, амидыраагүй юм һаа, маанадай номноһон дэмы, таанадай һүзэглэһэн дэмы юм. 15Харин үхэһэн хүнүүд амидырдаггүй юм һаа, бидэ Бурханай Христосые амидыруулаагүй байхадань амидыруулаа гэжэ хэлэхэдээ, Бурхан тухай худалаар гэршэлһэн болонобди. 16Ушарынь юуб гэхэдэ, хэрбээ үхэһэн хүнүүд амидырдаггүй юм һаа, Христосшье амидыруулагдаагүй гээшэ. 17Хэрбээ Христосой амидыруулагдаагүй юм һаа, танай этигэл һүзэг дэмы, таанад нүгэл шэбэлтэйгээ үлэнэ гээшэт+. 18Тиихэдээ Христосто һүзэглөөд үхэһэн хүнүүд баһал хосороо гэжэ ойлгожо болохо+. 19Хэрбээ бидэ гансал энэ амидаралдаа Христосто найдажа байбал, бидэ бүхы дэлхэй дээрэ эгээл аза хубигүй зон гээшэбди.

20Зүгөөр Христосой үхөөд амидыруулагдаһаниинь үнэн зүб юм. Үхөөд амидыруулагдаха зондо энэнь баталалга юм+. 21Нэгэ хүнөөр дамжан үхэл тудаба, тон тиигэжэл нэгэ хүнөөр дамжан үхэлһөө амидыралга тудаха+. 22Хүнүүд булта Адамтай холбоотой байһан дээрэһээ яажа үхэдэг бэ, тон тиигэжэл булта Христостой холбоотой байһан дээрэһээ амидыруулагдаха. 23Гэхэдээ хүн бүхэн өөрынгөө ээлжээгээр, хамагай түрүүн Христос, тиигээд тэрэнэй ерэхэдэ бүхы тэрэнэй хүнүүд амидыруулагдаха+. 24Тиигээд бүхы юумэнэй эсэс ерэхэ, Христос бүхы хүсэнүүдые, замбуулинай бүхы засаг захиргааниие, засаглагша захирагшадые илаад, хаан түрые Эсэгэ Бурханда барюулха+. 25Христос бүхы дайсадаа ула дороо оруултараа захирха+. 26Һүүлшынь дайсан болохо үхэл усадхагдаха. 27«Бурхан бүхы юумые ула доронь оруулха», – гээд Нангин Бэшэгтэ хэлэгдэнэ, зүгөөр тэрэ «бүхы юумэнэй» тоодо Христосой ула доро бүхы юумые оруулһан Бурхан өөрөө ороногүй гэжэ ойлгосотой бэзэ даа+. 28Христос бүхы юумэнүүдые захирхадаа, бүхы юумые мэдэлдэнь оруулһан Бурханай мэдэлдэ өөрөө орохо, тиигээд Бурхан хамаг юумые бүрин захиржа байха+.

29Хэрбээ амидыралгын үгы юм һаань, үхэһэн хүнүүдэй түлөө уһаар арюудхуулһан зон яахань гээшэб? Хэрбээ үхэһэн хүнүүдэй юрэдөө амидырдаггүй юм һаань, яахадаа хүнүүд тэдэнэй түлөө уһаар арюудхуулнаб? 30Бидэшье юундэ аюул оһолтой үргэлжэ нюураараа тулана гээшэбибди+? 31Аха дүүнэр, би үдэр бүхэн үхэлтэй нюураараа уулзанаб. Манай Дээдын Эзэн Иисус Христостой нэгэдэһэн ажамидаралтнай минии омогорхол байһан дээрэһээнь би энээн тухай айладханаб+. 32Хэрбээ би юрэ хүн шанараараа бодоод, «ан арьяатануудтай» Эфес хотодо тулалдабал, намда ямар аша туһа байгааб? Хэрбээ үхэһэн хүнүүдэй амидырдаггүй юм һаа, хүнүүдэй хэлээшээр «үглөөдэр хосорхо юм һаа, мүнөө эдие, ууял».

33Таанад бү эндүүржэ ябагты. «Муу ханинар һайн сэдьхэлтэй хүниие доройтуулдаг». 34Ой ухаандаа орогты, нүгэл хэхэеэ болигты. Заримантнай Бурханиие мэдэхэгүй, тиин эшэжэ зобожо байхаартнай энээниие хэлэнэб+.

Үмхирэн хосордог ба үмхирдэггүй мүнхэ бэе тухай

35«Яажа үхэһэн хүнүүд амидырдаг бэ? Ямар махабад бэетэй байха бэ?» – гээд хэн нэгэн асуужа магадгүй. 36Ямар тэнэг гээшэбта! Үрэһэ тарихадашни тэрэ үрэһэншни хосороогүй һаа, амидыран ургахагүйл+. 37Таряа гү, али ямаршьеб ондоо үрэһэ тарихадаа ши бүтэн ургамал бэшэ, зүгөөр үрэһэ һуулгана ха юмши. 38Харин Бурхан өөрынгөө дураар тэрэ үрэһэндэ бэе хайрлана, тиин үрэһэ бүхэндэ өөрынь тусхай бэе хайрлана.

39Бэенүүд ондо ондоо байдаг: хүнүүд нэгэ түрэлэй бэетэй, амитад ондоо түрэлэй бэетэй, шубууд баһа ондоо бэетэй, загаһад үшөө ондоо бэетэй байдаг.

40Тиихэдэ огторгойн бэенүүд ба газар дэлхэйн бэенүүд байдаг. Газар дэлхэйн бэенүүдэй һүр жабхаланиинь огторгойн бэенүүдэй һүр жабхаланһаа илгаатай юм. 41Наранай һүр жабхалан нэгэ, һарын һүр жабхалан ондоо, одо мүшэдэйшье һүр жабхалан баһа ондоо, тиихэдэ одо мүшэд бэе бэеһээ баһа һүр жабхалангаараа илгардаг юм.

42Тон тиимэл юумэн үхэһэн хүнүүдэй амидырхада болохо: махабад бэе үхэл соо таригдаад амидырхадаа, үмхирдэггүй мүнхэ болохо+. 43Һуулгагдахадаа, тэрэ нэрэ түрэгүй, ахир һула байха, харин амидырхадаа, алдартай, һүр хүсэтэй байха. 44Һуулгагдахадаа, юрэ махабад бэе байгаад, амидырхадаа, оюун сэдьхэлэй бэе байха. Юрэ махабад бэе байбал, оюун сэдьхэлэй бэешье байха. 45«Түрүүшын хүн, Адам, амитан болон бүтээгдээ, харин һүүлшын Адам ами хайрладаг Һүлдэ юм», – гээд Нангин Бэшэг соо хэлэгдэнэ. 46Анха түрүүн оюун сэдьхэлтэй бэшэ, харин юрэ махабад бэетэй ерэхэ, тиигээд оюун сэдьхэлтэй болоод ерэхэ. 47Түрүүшын Адам газар хүрьһэнһөө бүтээгдэһэн газар дэлхэйн хүн юм, харин нүгөө Адам тэнгэриһээ юм+. 48Газар дэлхэйн хүнүүд газар хүрьһэнһөө бүтээгдэһэн үнөөхи хүндэ адли, харин тэнгэриин хүнүүд тэнгэриһээ ерэһэн нүгөө хүндэ адли. 49Газар хүрьһэнһөө бүтээгдэһэн хүнэй түхэл шанартай ябадагтаал адляар бидэ баһа Тэнгэриин хүнэй түхэл шанартай ябахалди.

50Махабад бэе шуһан хоёрһоо бүтээгдэһэн юумэн Бурханай хаан түрые залгамжалха аргагүй, үмхиржэ хосордог юумэн үмхирдэггүй мүнхэ юумые залгамжалха аргагүй юм гэжэл би таанадта хэлэхэ һанаатай байнаб.

51-52Зай, би таанадта үнэн зүб нюуса нээнэб: бидэ булта үхэхэгүйбди, гэхэтэй сасуу бүреэгээ һүүлшынхиеэ дуугархада бидэ булта нюдэнэй сабшаха зуура гэнтэ хубилгагдахабди. Бүреэгээ дуугархада үхэһэн хүнүүд хэтын хэтэдэ үхэхэгүйгөөр амидыруулагдаха, тиин бидэшье хубилгагдахабди++. 53Тиигэжэ үмхирэн хосордог юумэн үмхирдэггүй мүнхэ юумэн боложо хубилха ёһотой, үхэлэй юумэн үхэдэггүй юумэн боложо хубилха ёһотой+. 54Үмхирэн хосордог юумэнэй мүнхэ боложо хубилхада, үхэлэй юумэнэй үхэдэггүй боложо хубилхада, «Үхэл хосорбо, илалта туйлагдаба», – гэжэ Нангин Бэшэг соо хэлэгдэһэн юумэн бэелхэ.

55«Ай, Үхэл, илалташни хаанаб?

Ай, Үхэл, хадхууршни хаанаб?»+

56Үхэлэй хадхуурай хорон нүгэл шэбэл соо юм, нүгэл шэбэлэй хүсэн Хуули соо юм+. 57Харин манай Дээдын Эзэн Иисус Христосой ашаар маанадта илалта хайрлаһан Бурханда баяр баясхалан хүргэел!+

58Тиимэһээ, инаг хайрата аха дүүнэрни, Дээдын Эзэнэй түлөө хэһэн ямаршье ажалтнай дэмы бэшэ гэжэ мэдэн, Дээдын Эзэнэй ажалда өөһэдыгөө бүрин зорюулагты, нугаршагүй, бата хатуу байгты.

16

Һүзэглэгшэ аха дүүнэртэ үзүүлхэ туһаламжа тухай

16^1Мүнөө дуталдажа байһан Иудей можын Бурханай хүнүүдтэ алта мүнгэ суглуулжа туһалха талаар хэлэһүүб. Галадай һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүдтэ юу хэхыень захяа һэнби. Таанадшье тэрэ захяае дүүргэгты+. 2Гарагай нэгэн, воскресени бүхэндэ хүн бүхэнтнай оролгоһоон боломжоороо мүнгэ гаргаад, тэрэнээ суглуулжа байг. Тиигэбэлтнай, ерэхэдэмни алта мүнгэ суглуулха хэрэг гарахагүй+. 3Би ерэхэдээ, шэлэжэ абаһан хүнүүдтэтнай бэшэгээ үгөөд, бэлэгүүдтэйнь Иерусалим хото ябуулхаб+. 4Хэрбээ тэдэнтэй ябалсахамни зохид байбал, тэдэнтэй ябуужаб.

Һүүлшын заабаринууд тухай

5Би Македонёор дайраад, һүүлээрнь таанадта ерэхэб. Македони дайраха ёһотой хүнби+. 6Нэгэ хэды саг соо таанадтай байхаб, үбэлжэжэшье магадгүйб, һүүлээрнь таанад намайе замдамни үдэшэхэт. 7Би таанадтай халта уулзаад лэ хахасаха дурагүй байнаб. Хэрбээ Дээдын Эзэнэй үршөөбэл, таанадтайгаа удаан байһайб гэжэ хүсэнэб.

8Эндэ Эфестэ би Табидахи үдэрэй һайндэр болотор байхаб+. 9Эндэ эсэргүүсэгшэдэй олон байгаашье һаань, агууехэ шухала хэрэг бэелүүлхэ боломжо гараад байна.

10Хэрбээ Тимофейн таанадта ошобол, танай дунда айлта зоболтогүй байха тухайнь бодооройт, тэрэ намдал адли Дээдын Эзэнэй аша туһада ажаллажа байна ха юм+. 11Хэншье тэрэниие доогуур бү хараг. Тэрэнэй намда бусажа ерэхэ замайнь энхэ тайбан тухай бодон тэрэниие үдэшэхэ ёһотойт. Би тэрэниие һүзэглэгшэ аха дүүнэртэйгээ ерэхыень хүлеэжэ байнаб.

12Мүнөө манай һүзэглэгшэ нүхэр Аполлос тухай хэлэһүүб. Би тэрэниие таанадта һүзэглэгшэ аха дүүнэрээр хамта ошохыень ехэл гуйһан байгааб. Теэд тэрэ мүнөө таанадта ошохо аргагүй байна, гэхэдэ боломжо гарабал, тэрэ таанадта заабол ошохо+.

13Һэргэг байгты. Һүзэгөө алдангүй, зоригтой, хатуу байгты+. 14Ямаршье юумэ хэхэдээ дуратайгаар хэжэ байгты+.

15Таанад Стефан ба тэрэнэй гэр бүлэ тухай мэдэнэт, тэдэнэр Ахайяын зоной дундаһаа анха түрүүн Дээдын Эзэндэ һүзэглэһэн, Бурханай хүнүүдэй алба хэхэдэ өөһэдыгөө бүрин зорюулһан юм. Аха дүүнэрни,+
16тиимэл хүнүүдэй ба тэдэнтэй ажаллажа, алба хэжэ байһан хүнүүдэй хүтэлбэри доро ябагты гэжэ таанадые гуйнаб+.

17Стефан, Фортунат, Ахаик гурбанай ерэһэндэ би аргагүй ехээр баярлажа байнаб, тэдэнтэй байхадаа, таанадай үгы байһые ойлгонгүй үнгэрбэб. 18Тэдэнэр намайешье, таанадыешье баярлуулаа. Тиимэ зониие хүндэлжэ байгты.

19Аси можын һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүд таанадта мэндые хүргэнэ. Акила Прискилла хоёр, тэдэнэй гэртэ суглардаг һүзэглэгшэдэй бүлгэм таанадта Дээдын Эзэндэ һүзэглэгшэдэй халуун мэндые хүргэнэ+. 20Таанадта эндэхи һүзэглэгшэ аха дүүнэр булта мэндые хүргэнэ. Бэе бэеэ арюун нангинаар таалажа мэндэшэлээрэйт+.

21Энэ мүрнүүдые өөрынгөө гараар бэшэнэб: Павел таанадта амар мэндые хүргэнэ+. 22Дээдын Эзэндэ дурагүй байһан хүнэй толгой дээрэ хараал бууг. Манай Дээдын Эзэн, ерыш даа!+

23Дээдын Эзэн Иисусай үршөөл хайра таанадтай байһай! 24Минии хайра дуран Иисус Христос соо та бүхэнтэй оршохонь болтогой!

+ 1:2 Элшэнэрэй 18:1-17, Римэйхиндэ 1:7

+ 1:5 2 Коринф 8:7, 2 Коринф 9:11

+ 1:7 Лука 17:30, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 3:13, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:16-18, Филиппынхидтэ 3:20

+ 1:8 Филиппынхидтэ 1:6

+ 1:9 Иоанн 17:21, Иоаннай 1-дэхи хандалга 1:3, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:24, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:3, Евр 10:23

+ 1:10 1 Коринф 11:18

+ 1:11 1 Коринф 3:3

+ 1:12 Элшэнэрэй 18:24, Элшэнэрэй 19:1, 1 Коринф 3:4-5, 1 Коринф 4:6, 1 Коринф 6:12, Тидтэ 3:13, Иоанн 1:42

+ 1:13 Эфесэйхиндэ 4:4-5
+ 1:14 Элшэнэрэй 18:8, Римэйхиндэ 16:23
+ 1:16 1 Коринф 16:15
+ 1:17 2 Коринф 10:10

+ 1:18 1 Коринф 2:1, 2 Коринф 2:15, Римэйхиндэ 1:16

+ 1:20 Римэйхиндэ 1:22, 1 Коринф 3:19

+ 1:22 Мат 12:38, Марк 8:11, Иоанн 2:18, Иоанн 4:48, Иоанн 6:30

+ 1:23 Галадуудта 5:11
+ 1:24 1 Коринф 2:7, Колоссынхидтэ 2:3
+ 1:28 Яковай хандалга 2:5
+ 1:29 Римэйхиндэ 3:27, Эфесэйхиндэ 2:9
+ 1:30 Эфесэйхиндэ 1:7, Филиппынхидтэ 3:9
+ 1:31 2 Коринф 10:17
+ 2:1 1 Коринф 1:18, 2 Коринф 2:15
+ 2:2 Галадуудта 6:14

+ 2:3 2 Коринф 11:30, 2 Коринф 12:5, Галадуудта 4:13

+ 2:4 1 Коринф 4:20
+ 2:5 2 Коринф 4:7, 2 Коринф 6:7
+ 2:6 Филиппынхидтэ 3:15
+ 2:7 Колоссынхидтэ 2:3
+ 2:8 Иоанн 7:48, Элшэнэрэй 13:27

+ 2:10 Мат 16:17, Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:20

+ 2:12 Римэйхиндэ 8:15
+ 2:13 2 Коринф 1:12, Иоанн 6:45
+ 2:14 Иоанн 14:17, Римэйхиндэ 8:7
+ 2:16 Римэйхиндэ 11:34
+ 3:2 Пётрой 1-дэхи хандалга 2:2, Евр 5:13
+ 3:3 1 Коринф 1:10-11, Галадуудта 5:19-20

+ 3:5 Элшэнэрэй 18:24, Элшэнэрэй 19:1, 1 Коринф 1:12, 1 Коринф 4:6, 1 Коринф 16:12, Эфесэйхиндэ 3:7, Колоссынхидтэ 1:25

+ 3:6 Элшэнэрэй 18:4-11, Элшэнэрэй 18:27-28, Иоанн 4:36-38

+ 3:7 Галадуудта 6:3
+ 3:8 Мат 16:27, Иоаннай 2-дохи хандалга 1:8
+ 3:9 2 Коринф 6:1, Эфесэйхиндэ 2:20-22
+ 3:10 Римэйхиндэ 15:20

+ 3:11 Эфесэйхиндэ 2:20, Колоссынхидтэ 2:7, Гэршэлгэ 21:14

+ 3:13 1 Коринф 1:7, 1 Коринф 4:5, Пётрой 1-дэхи хандалга 1:7

+ 3:16 Римэйхиндэ 8:9, 1 Коринф 6:19, 2 Коринф 6:16

+ 3:17 Эфесэйхиндэ 2:21
+ 3:19 1 Коринф 1:20,
+ 3:23 2 Коринф 10:7, Галадуудта 3:29
+ 4:4 Элшэнэрэй 23:1,
+ 4:5 Мат 7:1, Римэйхиндэ 2:1, 2 Коринф 10:18

+ 4:6 Элшэнэрэй 18:24, Элшэнэрэй 19:1, 1 Коринф 1:12, 1 Коринф 3:5

+ 4:7 Иоанн 3:27
+ 4:8 Гэршэлгэ 3:17
+ 4:9 Римэйхиндэ 8:36
+ 4:10 2 Коринф 11:19, 2 Коринф 13:9
+ 4:11 2 Коринф 11:27, Филиппынхидтэ 4:12

+ 4:12 Элшэнэрэй 18:3, Мат 5:44, Пётрой 1-дэхи хандалга 3:9, Римэйхиндэ 12:14

+ 4:14 2 Коринф 6:13

+ 4:15 Филимондо 1:10

+ 4:16 1 Коринф 11:1, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 3:7, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:7

+ 4:17 Элшэнэрэй 16:1, 1 Коринф 16:10, Тимофейдэ 1-дэхи 1:2

+ 4:19 1 Коринф 11:34, 1 Коринф 16:5, 2 Коринф 1:15-16

+ 4:20 1 Коринф 2:4
+ 4:21 2 Коринф 10:2, 2 Коринф 13:2
+ 5:1 2 Коринф 12:21,
+ 5:3 Колоссынхидтэ 2:5
+ 5:5 2 Коринф 2:6, Тимофейдэ 1-дэхи 1:20,
+ 5:6 Мат 13:33, Лука 13:21, Галадуудта 5:9
+ 5:8 Марк 8:15, Лука 12:1

+ 5:9 Эфесэйхиндэ 5:11, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:14

+ 5:11 Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:6
+ 5:12 Марк 4:11,
+ 6:1 Мат 18:17
+ 6:2 Мат 19:28
+ 6:5 1 Коринф 15:34
+ 6:7 Мат 5:39-40

+ 6:9 Галадуудта 5:21, Эфесэйхиндэ 5:5, Евр 13:4

+ 6:10 Марк 7:21-23, Галадуудта 5:19-21

+ 6:11 Эфесэйхиндэ 2:2, Иоанн 13:8, Эфесэйхиндэ 5:26, Тидтэ 3:5, Евр 10:22

+ 6:12 1 Коринф 10:23
+ 6:15 Эфесэйхиндэ 5:30
+ 6:16 Марк 10:7-8, Эфесэйхиндэ 5:31
+ 6:17 Эфесэйхиндэ 4:4

+ 6:18 Галадуудта 5:19, Эфесэйхиндэ 5:3, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:3

+ 6:19 Римэйхиндэ 14:7

+ 6:20 Пётрой 2-дохи хандалга 2:1, 1 Коринф 7:23

+ 7:5 Мат 4:3, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 3:5

+ 7:6 2 Коринф 8:8

+ 7:7 Мат 19:11-12, 1 Коринф 12:4, Пётрой 1-дэхи хандалга 4:10

+ 7:9 Тимофейдэ 1-дэхи 5:14
+ 7:10 Марк 10:9
+ 7:11 Марк 10:11
+ 7:16 Пётрой 1-дэхи хандалга 3:1
+ 7:18 Элшэнэрэй 15:1-2, Галадуудта 5:2

+ 7:19 Римэйхиндэ 2:28-29, Галадуудта 3:28, Галадуудта 5:6, Колоссынхидтэ 3:11

+ 7:22 Иоанн 8:32, Яковай хандалга 2:12, Пётрой 1-дэхи хандалга 2:16, Римэйхиндэ 6:18, 2 Коринф 3:17, Галадуудта 5:1, Филимондо 1:16, Римэйхиндэ 6:22

+ 7:23 1 Коринф 6:20,
+ 7:25 2 Коринф 8:10-11
+ 7:30 2 Коринф 6:10

+ 7:31 Пётрой 1-дэхи хандалга 4:7, Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:17

+ 7:32 Мат 6:25, Лука 10:41
+ 7:38 Евр 13:4
+ 7:39 Римэйхиндэ 7:2

+ 8:1 Элшэнэрэй 15:20, Элшэнэрэй 15:29, 1 Коринф 13:4-13

+ 8:2 Галадуудта 6:3

+ 8:3 Галадуудта 4:9

+ 8:6 Эфесэйхиндэ 4:6, Иоанн 1:3, Римэйхиндэ 11:36, Колоссынхидтэ 1:16, Евр 1:2

+ 8:7 1 Коринф 10:28-29

+ 8:8 Марк 7:19, Элшэнэрэй 10:12-15, Римэйхиндэ 14:14

+ 8:10 Римэйхиндэ 14:1, Элшэнэрэй 15:29, 1 Коринф 10:19, Гэршэлгэ 2:14

+ 8:11 Римэйхиндэ 14:15

+ 8:13 Римэйхиндэ 14:21

+ 9:1 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 2:6-7, Филимондо 1:8, Элшэнэрэй 9:3-6

+ 9:4 Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:8-9

+ 9:5 Марк 6:3, Иоанн 2:12, Иоанн 7:3, Элшэнэрэй 1:14, 1 Коринф 9:5, Галадуудта 1:19, Марк 1:30

+ 9:6 Элшэнэрэй 4:36, Элшэнэрэй 13:2, Элшэнэрэй 15:36, Галадуудта 2:9

+ 9:7 2 Коринф 10:4, Тимофейдэ 2-дохи 2:3,

+ 9:9 Тимофейдэ 1-дэхи 5:18

+ 9:10 Римэйхиндэ 4:23-24, Тимофейдэ 2-дохи 2:6

+ 9:11 Римэйхиндэ 15:27, Галадуудта 6:6
+ 9:14 Лука 10:7, Тимофейдэ 1-дэхи 5:18
+ 9:15 Элшэнэрэй 18:3
+ 9:16 Римэйхиндэ 1:14
+ 9:17 Галадуудта 2:7
+ 9:18 2 Коринф 11:7, 2 Коринф 11:9
+ 9:19 2 Коринф 4:5
+ 9:20 Элшэнэрэй 16:3, Элшэнэрэй 21:23-26

+ 9:21 Римэйхиндэ 2:12, Римэйхиндэ 2:14, Галадуудта 2:3

+ 9:22 2 Коринф 11:29, 1 Коринф 10:33

+ 9:24 Галадуудта 5:7

+ 9:25 Пётрой 1-дэхи хандалга 5:4, Филиппынхидтэ 3:14, Тимофейдэ 2-дохи 2:5

+ 10:11 Римэйхиндэ 4:23

+ 10:12 Римэйхиндэ 11:20-21

+ 10:13 1 Коринф 1:9, Пётрой 2-дохи хандалга 2:9

+ 10:14 Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:21

+ 10:16 Марк 14:22-23, Иоанн 6:51, 1 Коринф 11:23-26

+ 10:17 Римэйхиндэ 12:5, 1 Коринф 12:12-13, Эфесэйхиндэ 4:25

+ 10:19 Элшэнэрэй 15:29, 1 Коринф 8:4, Гэршэлгэ 2:14

+ 10:21 2 Коринф 6:15
+ 10:23 1 Коринф 6:12
+ 10:24 1 Коринф 13:5, Филиппынхидтэ 2:21
+ 10:25 1 Коринф 8:7
+ 10:27 Лука 10:8
+ 10:30 Римэйхиндэ 14:6
+ 10:31 Колоссынхидтэ 3:17
+ 10:32 1 Коринф 8:13, Римэйхиндэ 14:13
+ 10:33 1 Коринф 9:22, 2 Коринф 12:14

+ 11:1 1 Коринф 4:16, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 1:6, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:7

+ 11:3 Эфесэйхиндэ 1:22, Эфесэйхиндэ 4:15, Эфесэйхиндэ 5:23, Иоанн 14:28, 1 Коринф 15:24

+ 11:5 Лука 2:36, Элшэнэрэй 21:9
+ 11:11 Галадуудта 3:28
+ 11:18 1 Коринф 1:10-12
+ 11:19 Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:19
+ 11:23 Галадуудта 1:12
+ 11:24 Лука 22:19
+ 11:25 Лука 22:20
+ 11:27 Иоанн 6:53-56
+ 12:1 1 Коринф 14:1
+ 12:2 Эфесэйхиндэ 2:12
+ 12:3 Иоаннай 1-дэхи хандалга 4:2-3
+ 12:4 Римэйхиндэ 12:6, Эфесэйхиндэ 4:4-6
+ 12:5 Римэйхиндэ 12:7
+ 12:6 Филиппынхидтэ 2:13
+ 12:9 Мат 17:20, 1 Коринф 13:2

+ 12:10 Марк 16:17, Элшэнэрэй 2:4, Элшэнэрэй 10:46, 1 Коринф 14:2

+ 12:12 Римэйхиндэ 12:5, 1 Коринф 10:17, Эфесэйхиндэ 4:25

+ 12:13 Галадуудта 5:6, Эфесэйхиндэ 2:14, Колоссынхидтэ 3:11

+ 12:26 Римэйхиндэ 12:15

+ 12:27 Римэйхиндэ 12:5, Эфесэйхиндэ 1:23, Эфесэйхиндэ 4:12, Колоссынхидтэ 1:18, Колоссынхидтэ 1:24

+ 12:28 Элшэнэрэй 11:27, Эфесэйхиндэ 4:11

+ 12:31 1 Коринф 14:1, 1 Коринф 14:39

+ 13:2 Элшэнэрэй 2:18, Мат 17:20, Марк 11:23, 1 Коринф 12:9

+ 13:11 Эфесэйхиндэ 4:14

+ 13:12 Мат 5:8, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:2, 1 Коринф 8:3, Галадуудта 4:9

+ 14:1 1 Коринф 16:14, 1 Коринф 12:1

+ 14:15 Яковай хандалга 5:13, Эфесэйхиндэ 5:19

+ 14:16 2 Коринф 1:20, Гэршэлгэ 3:14

+ 14:20 Эфесэйхиндэ 4:14, Мат 18:3, 1 Коринф 2:6

+ 14:22 Элшэнэрэй 2:6
+ 14:23 Элшэнэрэй 2:13
+ 14:26 2 Коринф 12:19, 2 Коринф 13:10

+ 14:29 Иоаннай 1-дэхи хандалга 4:1, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:20-21

+ 14:34 Тимофейдэ 1-дэхи 2:11-12, Пётрой 1-дэхи хандалга 3:1, Эфесэйхиндэ 5:22, Колоссынхидтэ 3:18

+ 14:39 1 Коринф 12:31, 1 Коринф 14:1
+ 14:40 Колоссынхидтэ 2:5
+ 15:2 Галадуудта 3:4
+ 15:3 Лука 24:27
+ 15:5 Лука 24:34, Лука 24:36

+ 15:7 Элшэнэрэй 12:17, Лука 24:50, Элшэнэрэй 1:3-4

+ 15:8 2 Коринф 12:11
+ 15:9 Эфесэйхиндэ 3:7-8, Элшэнэрэй 8:3
+ 15:10 2 Коринф 11:23, Колоссынхидтэ 1:29
+ 15:12 Элшэнэрэй 23:8, Тимофейдэ 2-дохи 2:18
+ 15:17 Римэйхиндэ 4:25

+ 15:18 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:16, Гэршэлгэ 14:13

+ 15:20 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:14, Тимофейдэ 2-дохи 2:8, Элшэнэрэй 26:23, Колоссынхидтэ 1:18, Гэршэлгэ 1:5

+ 15:21 Римэйхиндэ 5:12-18

+ 15:23 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:16

+ 15:24 Пётрой 1-дэхи хандалга 3:22, Римэйхиндэ 8:38, Эфесэйхиндэ 1:21, Лука 1:33, Гэршэлгэ 11:15

+ 15:25 Евр 2:8

+ 15:27 Эфесэйхиндэ 1:22

+ 15:28 Иоанн 14:28, Эфесэйхиндэ 1:23, Колоссынхидтэ 3:11

+ 15:30 2 Коринф 11:26
+ 15:31 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 2:19
+ 15:34 1 Коринф 6:5
+ 15:36 Иоанн 12:24

+ 15:42 Филиппынхидтэ 3:21, Колоссынхидтэ 3:1

+ 15:47 Иоанн 3:13, Иоанн 6:38

+ 15:51 Филиппынхидтэ 3:21

+ 15:52 Мат 24:31, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:16, Гэршэлгэ 11:15, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:15, Филиппынхидтэ 3:21

+ 15:53 2 Коринф 5:2-4
+ 15:55 Тимофейдэ 2-дохи 1:10, Евр 2:14-15
+ 15:56 Римэйхиндэ 4:15, Римэйхиндэ 7:8
+ 15:57 Римэйхиндэ 8:37

+ 16:1 Элшэнэрэй 24:17, Римэйхиндэ 15:25-28, Галадуудта 2:10

+ 16:2 Элшэнэрэй 20:7, Гэршэлгэ 1:10, 2 Коринф 8:3, 2 Коринф 9:3

+ 16:3 Элшэнэрэй 18:27, 2 Коринф 3:1, Элшэнэрэй 24:17, Римэйхиндэ 15:25-28

+ 16:5 Элшэнэрэй 19:21, 2 Коринф 1:16
+ 16:8 Элшэнэрэй 2:1
+ 16:10 Элшэнэрэй 16:1, 1 Коринф 4:17

+ 16:12 Элшэнэрэй 18:24, Элшэнэрэй 19:1, 1 Коринф 1:12, 1 Коринф 3:5, 1 Коринф 4:6

+ 16:13 Мат 25:13, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 2:15

+ 16:14 1 Коринф 14:1

+ 16:15 1 Коринф 1:16

+ 16:16 Филиппынхидтэ 2:29, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:12-13, Тимофейдэ 1-дэхи 5:17

+ 16:19 Элшэнэрэй 18:2, Римэйхиндэ 16:3, Тимофейдэ 2-дохи 4:19

+ 16:20 Римэйхиндэ 16:16

+ 16:21 Галадуудта 6:11, Колоссынхидтэ 4:18, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:17, Филимондо 1:19

+ 16:22 Римэйхиндэ 9:3, Галадуудта 1:8, Гэршэлгэ 22:20

+ https://ibt.org.ru/ftpmirror/pub/ebook/BUR/BUR/1-Шэнэ%20Хэлсээн,%202010/1-Шэнэ%20Хэлсээн,%202010/Шэнэ-Хэлсээн__Full.azw3

Зарим Үгэнүүдые Тайлбарилһан Толи

Зарим Үгэнүүдые Тайлбарилһан Толи

1. А

2. Б

3. В

4. Г

5. Д

6. Е

7. И

8. Л

9. М

10. Н

11. П

12. Р

13. С

14. Т

15. Ү

16. У

17. И

18. Ф

19. Х

20. Һ

21. Ш

22. Э

23. Я

Аарон

– Моисейн аха. Гансал тэрэ өөрөө, мүн тэрэнэй үри һадаһад санаартын алба гүйсэдхэхэ, Израилиин арадай түлөө Бурханда тахил үргэхэ эрхэтэй байгаа.

Абарагша

– Бурхан бүхы арадуудай Абарагшаар Иисус Христосые табяа. Иисус Христос хүнүүдые нүгэл шэбэлэй богоолшолгоһоо абарна, нүгэл шэбэлэй түлөө зэмэлүүлэн хэһээгдэхэһээ, хэтын хосоролгоһоо абарна.

Абраһам

– багсаажа хэлэбэл, Христосой түрэхэһөө 2000 жэлэй урда тээ ажаһуугаа. Бурхан Абраһамтай хэлсээ баталһан байгаа. Израилиин арад Абраһамһаа эхи абадаг. Тэрэ еврейнүүдэй элинсэг хулинсаг болоно. Абраһам Бурханай үгэ дууладаг, тэрээндэ үнэн сэхэ, бүрин найдадаг бэлэй. Тиимэһээл Абраһамые «этигэл һүзэгэй эсэгэ» гэжэ нэрлэдэг.

Агриппа

– (2-дохи Агриппа) – Ирод 1-дэхи Агриппын хүбүүн. Тэрэ болбол Христосой түрэхэһөө хойшо 53–93 онуудта Палестина ороной нэгэ хэһэгыень зонхилдог һэн.

Ада шүдхэр

– шолмосто (сатанада) алба хэдэг, тэрэнэй эрхэ хүсэлые бэелүүлдэг, тэрэнэй мэдэлдэ байдаг амитан.

Алой

– энэ ургамалай набшануудһаа үнэтэй хангалтай тоһо шахадаг. Үхэһэн хүнэй бэе хүдөөлүүлгэдэ бэлдэхэдээ энэ хангалтай тоһо хэрэглэдэг байгаа.

Бурханай дуунууд (Псалтырь)

– Хуушан Хэлсээнэй номуудай нэгэнь болоно. Энэ ном Бурханда зорюулһан 150 магталнуудһаа бүридэнэ. Иудейнүүд эдэ магтаалта дуунуудые мүргэл хуралай үедэ дууладаг һэн.

Бурханай табисуурта

– еврей хэлээр Машиах, грек хэлээр Христос, «Түрхигдэһэн» гэһэн удхатай. Иисусай нэрэ түрэнүүдэй нэгэнь болоно. Израилиин хааниие һунгахадаа, Бурханай тогтооһон ёһоор һунгагдаһан хүнэй толгойе санаартан ургамалнуудай хангалтай тоһоор түрхидэг байгаа. Иисус Христос болбол «тоһоор түрхигдэһэн», газар дэлхэйе абархын тула Бурханай һунгажа табиһан нэгэн юм.

Бурханай хаан орон, Бурханай хаан түрэ

– мүнөө үеын газар дэлхэйн, мүн ерээдүйн газар дэлхэйн хүн зоной, хамаг оршожо байһан юумэнүүдэй Бурханай захиргаан доро байжа, Бурханай эрхэ мэдэлээр ажамидархые удхална. Иисус Христос Бурханай хаан орон тухай үргэлжэ һургадаг байгаа.

Бурханай Хурьган

– Табан номһоо хаража үзэбэл, Моисейн Хуулиин ёһоор хүн бүхэн өөрынгөө нүгэл шэбэл хүлисүүлхын тула хурьга тахил болгон үргэхэ ёһотой байгаа. Мүн лэ Иисус Христосые Бурханай Хурьган гэжэ нэрлэнэ, юундэб гэбэл, Бурхан тэрээниие хүн бүхэнэй нүгэл шэбэлэй түлөө тахил болгожо үргэһэн байгаа.

Бурханай Эльгээмэл

– Бурханда алба хэдэг, захиралтаарнь хүнүүдтэ туһалдаг амитан.

Бэлгээ отолуулха

– Бурхан Абраһамтай хэлсээ баталаад, энэ хэлсээнэйнгээ һүлдэ тэмдэг болгон Абраһамые өөрыень, гэртэнь байһан бүхы эрэшүүлые, хойто үенүүдтэ түрэхэ бүхы хүбүүдые бэлгээ отолуулхыень захирба.

Ваал

– эртэ урдын сагта хананейнүүдэй шүтэн мүргэдэг бурхан болоно.

Вавилон

– Хуушан Хэлсээнэй хүсэн түгэлдэр байха үе сагта Вавилоной хаан орон Израилиин арадай хамагай хэрзэгы дайсан байгаа. Шэнэ Хэлсээндэ «Вавилон» гэдэг үгэ шолмосой хаан ороной бэлгэ тэмдэг болоно.

Валаам

– Хуушан Хэлсээнэй үедэ ажамидарһан лүндэншэн. Шэнэ Хэлсээндэ тэрэ муу муухайгай, нүгэл шэбэлэй бэлгэ тэмдэг болоно.

Гоморро

– Амигүй далайн шадар оршодог табан хотонуудай хоёрынь «Содом» ба «Гоморро» гэжэ нэрэтэй байгаа. Эдэ хотын зоной нүгэл шэбэлэйнь түлөө Бурхан Содом, Гоморро хоёрто гал дүлэнтэй болон хүхэртэй бороо оруулжа, эдэ хотонуудые усадхаа юм.

Гэршэлгын Майхан, Нангин Майхан

– Һүмэ барихынгаа урда тээ израильшууд Гэршэлгын Майхан соо Бурханда мүргэдэг, тахилаа үргэдэг бэлэй.

Гэршэлгын Майхан

Давид

– Израилиин хоёрдохи хаан (багсаажа хэлэбэл, Христосой түрэхын урда 1003 онһоо эхилэн захираа). Давид Израилиие агууехэ улас болгожо мандааһан, Иерусалимые тэрэнэй ниислэл хото болгоһон байгаа. Давид хаан мүн лэ шадабаритай сэрэгшэн, агууехэ шүлэгшэн байгаа, тэрэнэй Бурханиие магтаһан олон магтаал дуунуудынь мэдээжэ. Тэрэнэй бэшэһэн магтаалта дуунууд Бурханай дуунуудай (Псалтырь) номой диилэнхы хубиие эзэлнэ.

Дээдын Эзэнэй Үдэр

– зарга шүүбэри хэхэеэ Дээдын Эзэнэй ерэхэ үдэр. Энэ үдэр Иисус Христосой ашаар Бурхан бүхы газар дэлхэйнхидые шүүбэрилхэ юм. Энэ үдэрые баһа «Зарга шүүбэриин үдэр» гэжэ нэрлэдэг.

Елисей

– Христосой түрэхэһөө 800 жэлэй урда тээ ажаһууһан Бурханай лүндэншэн. Тэрэ Илия лүндэншэдэ туһалдаг, наһанһаа нүгшэһэнһөөнь хойшо лүндэншын алба гүйсэдхэжэ байгаа.

Иеремия

– Христосой түрэхэһөө 500–600 жэлэй урда тээ ажамидарһан лүндэншэн.

Илия

– дүтэлүүлжэ хэлэбэл, Христосой түрэхэһөө хойшо 800-аад онуудта ажамидарһан лүндэншэн. Израилиие зонхилһон Ахав хаанай, тэрэнэй Иезавель һамганай онгонуудта мүргэхэдэ, Илия лүндэншэ тэдээндэ Бурханай үгэ хэлэдэг һэн. «Бурханай табисууртын газар дэлхэйдэ ерэхые Илия бэлдэжэ үгэхэ» гэжэ Малах лүндэншын хэлэһые иудейнүүд мэдэжэ байгаа.

Иона

– Бурханай лүндэншэн.

Иосиф

– Яковай арбан хоёр хүбүүдэй нэгэн. Аханарынь тэрэниие барлаг болгон Египет руу худалдаһан байгаа. Египедэй хаан тэрэниие хаан оронойнгоо захирагшаар табяа бэлэй.

Ирод

– 1) Агууехэ Ирод: Христосой түрэхэһөө урда 37 онһоо эхилэн Христосой түрэхын 4 он болотор бүхы Палестиные захиржа байһан иудейн хаан. Эгээл тэрэнэй захиралтын үедэ Иисус Христос түрөө юм. 2) Ирод Антипа, Агууехэ Иродэй хүбүүн: Христосой түрэхын 4 онһоо 39 он болотор Галилей можын захирагша байһан. 3) 1-дэхи Ирод Агриппа, Агууехэ Иродэй аша хүбүүн. Тэрэ Христосой түрэхын 41 онһоо 44 он болотор Палестиные захирдаг, христос шажантаниие гайтайгаар мүрдэдэг һэн. (Элшэнэрэй бүтээһэн хэрэгүүд)

Исаак

– багсаабал, Христосой түрэхэһөө 1900-аад жэлэй урда тээ түрөө. Абраһам Сара хоёрой хүбүүн.

Исайя

– Христосой түрэхэһөө 700-аад жэлэй урда тээ Иерусалимда ажаһууһан лүндэншэн.

Иссоп

– иудейнүүдэй шажанай ёһололдо хэрэглэдэг ургамал. Тэрэнэй набшаһа гү, али һалааень санаартан шэнгэн юумэн соо (жэшээлбэл, тахил болгон үргэгдэһэн амитанай шуһан соо) дүрөөд, хүниие гү, али үгы һаа юумэ Бурханай урда тээ сэбэрлэхын тула тэрээгээр сасадаг байгаа.

Левий

– Яковай арбан хоёр хүбүүдэй нэгэн. Бурханай захиралтаар гансал Левиин обогой Аароной үри һадаһад Һүмэдэ санаартын алба гүйсэдхэхэ ёһотой байгаа. Энэ обогой ондоо угсаатан санаартанай туһалагшадай алба хэжэ байгаа.

Левит

– Левиин обогой хүн. Энэ обог Һүмэдэ санаартанай туһалагшадай алба хэхээр шэлэгдэжэ абтаһан байгаа.

Лот

– Абраһамай дүүгэй хүбүүн. Зальхай забхай ябадалаар суурхаһан Содом хото усадхахын урда тээ Бурхан Лотые гэр бүлэтэйнь хото-һоо гаргажа абараа юм.

Лүндэншэн

– Бурханай шэлэжэ абаһан хүн. Лүндэншэн Бурханһаа дуулаһан үгэнүүдые хүнүүдтэ хүргэхэ, айладхаха үүргэтэй байгаа.

Мелхиседек

– Салимай хаан, санаартан. Абраһамай тэрээндэ байлдаанда олзолһон юумэнүүдэйнгээ арбанай нэгэ хубиие үгэхэдэ, Мелхиседек Абраһамые үреэлэй һайнаар үреэгээ һэн. Мелхиседек тухай Табан ном соо, Ажабайдалай ном соо 14:17–20 шүлэгүүдтэ бэшээтэй байдаг.

Моисей

– Израилиин агууехэ лүндэншэн. Израилиин арадые Бурханай Египедһээ гаргажа байхада, мүн тэрэнэй удаа еврейнүүдэй сул губяар тэнэжэ байхада, Моисей израильшуудые хүтэлжэ ябаа. Еврейнүүдэй сахижа байха ёһотой Хуулиие Бурхан Моисейгээр дамжуулан үгөө. Энэ Хуули (Моисейн ном гэхэ гү, али үгы һаа Моисейн Хуули гэгдэдэг) Библиин түрүүшын табан ном соо үгтэнэ.

Нангин Һүлдэ

– Бурханай Һүлдэ, тиимэһээл тэрэ Бурханай шэнжэ шанартай юм. Шэнэ Хэлсээнһээ хаража үзэбэл, Иисус Христосто этигэһэн зон Нангин Һүлдые тогтоожо абана.

Ниневи

– Ассирийн хаан ороной ниислэл хото.

Ной

– Газар дэлхэйе һүнөөн Бурханай уһан галаб эрьюулхын урда тээ Бурханай захиралтаар Ной томо корабль баряад, тэндээ гэр бүлэтэйгөө орожо, үхэлһөө абарагдаһан байгаа.

Нүгэл шэбэл

– Бурханай тогтооһон захяа заабари мэдэрэлтэйгээр, мүн ойлгоношьегүй эбдэлгэ, Бурханай үгэ дуулангүй, Бурханда зүрюу байлга.

Паасха

– Израилиин арадай һайндэр. Бурханай захирһан ёһоор тэдэнэр египедэй богоолшолгоһоо сүлөөтэй болоһоноо тэмдэглэдэг.

Реббека

– Абраһамай Исаак хүбүүнэй һамган, Исав Яков хоёрой эжы.

Рим

– Иисус Христосой газар дэлхэйдэ ажамидарха үедэ энэ томо гэгшын хаан орон олон оронуудые, тэрэнэй тоодо Израилиие мэдэлдээ абаад байгаа. Тэрэнэй ниислэл хотонь баһал Рим гэжэ нэрэтэй һэн.

Саддукей

– голдуу санаартанһаа болон баян зонһоо бүридэһэн бүлгэмэй гэшүүн. Саддукейнэр иудей арадай ёһо гурим баримталдаг һэн. Фарисейнүүдһээ ямар илгаатай байнаб гэбэл, тэдэнэр үхэлһөө амидырха ушарта этигэдэггүй, гансал Моисейн Табан номые Бурханай үгэ гэжэ тоолодог байгаа.

Самуил

– Израилиин һүүлшын агууехэ зарга шүүгшэ (Христосой түрэхэһөө урда 1130 онуудта ажаһуугаа). Самуил лүндэншэнһөө хойшо Израильда хаанууд захирдаг болоо. Самуил болбол Саул Давид хоёрые хаан шэрээдэ һуухадань тоһоор түрхеэ юм.

Санаартан

– Һүмэдэ алба хэдэг хүн. Бурханда тахил тахихань санаартын гол үүргэ байгаа. Тэрээнһээ гадна санаартан шажанай бусад албануудые гүйсэдхэдэг һэн. Бурханай захиһан ёһоор Израильда гансал Аароной обогой зон санаартын алба гүйсэдхэдэг бэлэй.

Сара

– Абраһамай һамган, Исаагай эхэнь.

Сатана

– Шолмос гэжэ үгэ хара.

Соломон

– Давидай хүбүүн, Давидһаа хойшо Израилиин хаан (Христосой түрэхэһөө урда 961–922 онуудта захираа). Соломоной захиржа байха үедэ Израилиин улас ехэл мандажа байгаа. Соломон Иерусалимда хамагай түрүүшын Һүмэ баряа һэн.

Суббото

– иудейнүүдэй Бурханда зорюулһан амаралтын үдэр. Энэ үдэр ажал хэхэнь хорюултай байгаа.

Табидахи үдэрэй һайндэр

– Паасхын һайндэрэй үнгэрһэнһөө хойшо иудейнүүдэй табидахи үдэртэнь тэмдэглэдэг ургаса хадалгын түгэсхэлэй һайндэр.

Тахилай шэрээ

– амитадые тахил болгон үргэхын тула шулуу, шабар ба түмэрөөр бүтээгдэһэн үндэр газар. Моисейн үе сагһаа эхилэн, тахилай шэрээ гансал Майхан соо, һүүлдэнь гансал Һүмэ соо байгаа. Тахил үргэхэ алба гансал санаартад гүйсэдхэхэ ёһотой байгаа.

Тоһоор түрхихэ

– тусхай албан тушаалда табигдаһанай бэлгэ тэмдэг болгон хүнэй толгой хангалтай тоһоор түрхидэг, үгы һаа дэрэнь адхадаг һэн. Иимэ ёһолол хаанай, санаартанай, заримдаа лүндэншын албан тушаалда хүртэһэн ушарта үнгэргэдэг байгаа.

Үргэл үргэхэ, тахил тахиха

– израильшууд үйлэдэһэн нүгэл шэбэлээ арилгахын тула амитадые тахил болгон үргэдэг, мүн Бурханиие магтан алдаршуулхын тула баяр баясхалангай үргэлнүүдые үргэдэг һэн. Жэшээнь, тахил болгон тугал, хони, тэхэ ямаануудые, мүн гулабхаа, гурил, хилээмэ үргэдэг ёһо бии бэлэй. Тахил тахилгын дүримүүд «Табан ном» соо үгтэнэ. Шэнэ Хэлсээнһээ хаража үзэбэл, хүн түрэлхитэнэй бүхы нүгэл шэбэлые хүлисүүлхэ аргатай Бурханай үргэһэн ори ганса тахилынь Иисус Христос болоно.

Уһан арюудхалга

– Шэнэ Хэлсээндэ хоёр янзын уһан арюудхалга тухай хэлэгдэнэ.

Иоанн лүндэншын уһан арюудхалга

– нүгэл шэбэлнүүдээ мэдэрэн, дахин нүгэл шэбэл үйлэдэхэгүй, өөрыгөө Бурханда зорюулха шиидхэбэри гаргаха гэһэн удхатай. Һайн Мэдээсэлнүүд соо эгээл тиимэ уһан арюудхалганууд тухай хэлэгдэнэ. (Мат. 3:1–6) Иисус Христосой амидырһан хойно уһан арюудхалга бүри гүнзэгы, дэлгэрэнгы удхатай болоо: Христосой үхөөд амидырһандал адли тэрэ ёһолол уһаар арюудхуулһан хүнэй үхэһэн, тиигээд Иисусай түлөө ажамидархын тула үхэлһөө амидырһыень тэмдэглэдэг болоо.

Фарисей

– эртэ урдын сагта еврей шажанай бүлгэмэй хүн. Фарисейнүүд Моисейн Хуули, мүн хойшодоо тэрэ хуулида нэмэгдэһэн ёһо гуримуудые хатуугаар баримталдаг байгаа.

Христос шажантан

– Бурханда һүзэглэгшэ; Иисус Христосой ашаар нүгэл шэбэлнүүдээ хүлисүүлһэн, Бурханай абаралда хүртэһэн хүн; Бурханай табисуурта Христосые дахагша.

Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн

– тиигэжэ Һайн Мэдээсэл соо Иисус Христос өөрыгөө нэрлэнэ. Тиигэжэ тэрэ нэгэ зэргэ хүн шанартай, мүн бурхан шанартай байһанаа гэршэлнэ.

Хуули (Моисейн Хуули)

– Израилиин арадта үгтэһэн Бурханай хуули. Моисейгээр дамжуулан үгтэһэн арбан захяа заабари, али үгы һаа Табан ном, заримдаа Хуушан Хэлсээнэй бүхы номуудые «Хуули» гэжэ тоолодог. Дүрим тогтоолнуудай, захяа заабаринуудай суглуулбариһаа бүридэһэн Хуули болбол арадайнь яажа өөһэдыгөө абажа ябаһайб гэжэ Бурханай хүсэһые, мүн яажа Израилиин арадай ажамидарха ёһотой байһые харуулдаг һэн.

Хуушан Хэлсээн

– олон хүнүүдэй удаан саг соо (мянган жэлэй туршада) бэшэһэн номуудай суглуулбари. Эдэнь хүнүүдэй тогтоожо абаад, удаань саарһан дээрэ буулгажа бэшэһэн Бурханай үгэ болоно.

Хэлсээн (гэрээ)

– Библи соо Бурханай болон хүнүүдэй хоорондо баталагдаһан хэлсээн (гэрээ) гол һуури эзэлнэ. Һүр хүсэтэй Бурхан хүн түрэлхитэндэ туһалхаар гараа һарбайна. Тэрэ өөрөө хүн түрэлхитэнтэй хэлсээ батална. Бурхан болон хүнүүдэй хоорондо баталагдаһан хэлсээнүүдэй нэн шухалнуудынь Хуушан, мүн Шэнэ хэлсээн хоёр болоно. Бурханай Моисейгээр дамжуулан Синай хада дээрэ Израильтай баталһан хэлсээе «Хуушан Хэлсээн» гэжэ нэрлэдэг (Табан ном, Гаралга, Хуулиин дабталга). Бурхан болон хүнүүдэй хоорондо шэнэ хэлсээнэй баталагдаха тухай лүндэншэд уридшалан хэлэдэг һэн. Шэнэ Хэлсээнэй номуудһаа хаража үзэбэл, Шэнэ Хэлсээн Иисус Христосой үхөөд амидырһан ябадал дээрэ һуури татана, тэрэнэй шуһаар баталагдана. (1 Коринф. 11:25; Евр. 7:22; 8:13)

Хэлсээнэй абдар

– модоор хэгдэһэн, алтаар хушагдаһан абдар. Доторынь шулуун хабтагайнууд дээрэ бэшээтэй Бурханай арбан захяа заабаринууд хадаглагдадаг һэн. Энэ абдар Майханай, мүн удаань бодхоогдоһон Һүмын Хамагай Нангин газарта хадаглагдадаг һэн.

Һайн Мэдээсэл

– Израильда Дээдын Эзэнэй үгэһэн найдуулга Иисус Христос соо бүрин дүүргэгдэһэн байна. Бүхы хүн түрэлхитэндэ тэрээгээр дамжан абаралтын зам харуулагдаба, энэнь Бурханһаа хүн бүхэндэ үгтэһэн Һайн Мэдээсэл болоно.

Һүзэглэгшэд

– абаралгада хүртэһэн, Иисус Христосой ашаар нүгэл шэбэлээ хүлисүүлһэн, Бурханда бүрин найдадаг зон.

Һүзэглэгшэдэй бүлгэм

– Шэнэ Хэлсээндэ энэ үгэ хоёр удхатайгаар хэрэглэгдэдэг: 1) Иисус Христосто һүзэглэдэг нэгэ һууринда һуудаг һүзэглэгшэдэй бүлгэм; 2) Бүхы газар дэлхэй даяар ажаһуудаг христос шажантан бүрин хамтадаа.

Һүмэ

– Бурханай өөрынь үгэһэн хэб маягаар баригдаһан тахил тахидаг, мүргэл хэдэг байра. Һүмэ соо тахилай шэрээн байһан газарта гансал санаартан орохо эрхэтэй байгаа. Һүмын хорёо соо оршодог байра хоёр: Нангин Газар ба Хамагай Нангин газар гэжэ нэрлэгдэдэг таһалгануудтай һэн. Хамагай Нангин газарта жэлдээ нэгэл дахин тусхай мүргэл хэхэеэ гансал ахамад санаартан орохо эрхэтэй байгаа. Энэ таһалга Нангин Газарай таһалгаһаа томо гэгшын хүшэгөөр илгаатай байгаа. Иисус Христосой уридшалан хэлэһэн ёһоор Христосой түрэхэһөө хойшо 1-дэхи үедэ римэйхид һүмэ бүрин һандаргаһан байна.

Шолмос

– ада шүдхэрнүүдэй ноён.

Элшэн

– Бурханай һунгаад, хүн зондо ябуулһан элшэн. Иисус Христосой мэдэлээр тэрээндэ эрхэ засаг үгтэнэ. Иисусай арбан хоёр шаби түрүүшын элшэнэр болоно.

Яков

– Исаагай хүбүүн. Тэрэниие баһа «Израиль» гэжэ нэрлэдэг.

Table of Contents

Шэнэ Хэлсээн

Оролто Үгэ

Коринфынхидтэ 1-дэхи

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16

Зарим Үгэнүүдые Тайлбарилһан Толи

- Аарон
- Абарагша
- Абраһам
- Агриппа
- Ада шүдхэр
- Алой
- Бурханай дуунууд (Псалтырь)
- Бурханай табисуурта
- Бурханай хаан орон, Бурханай хаан түрэ
- Бурханай Хурьган
- Бурханай Эльгээмэл
- Бэлгээ отолуулха
- Ваал
- Вавилон
- Валаам
- Гоморро
- Гэршэлгын Майхан, Нангин Майхан
- Давид
- Дээдын Эзэнэй Үдэр
- Елисей
- Иеремия
- Илия
- Иона
- Иосиф
- Ирод
- Исаак
- Исайя
- Иссоп
- Левий
- Левит
- Лот
- Лүндэншэн
- Мелхиседек
- Моисей
- Нангин Һүлдэ
- Ниневи
- Ной
- Нүгэл шэбэл
- Паасха
- Реббека
- Рим
- Саддукей
- Самуил
- Санаартан
- Сара
- Сатана
- Соломон
- Суббото
- Табидахи үдэрэй һайндэр
- Тахилай шэрээ
- Тоһоор түрхихэ
- Үргэл үргэхэ, тахил тахиха
- Уһан арюудхалга
- Иоанн лүндэншын уһан арюудхалга
- Фарисей
- Христос шажантан
- Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн
- Хуули (Моисейн Хуули)
- Хуушан Хэлсээн
- Хэлсээн (гэрээ)
- Хэлсээнэй абдар
- Һайн Мэдээсэл
- Һүзэглэгшэд
- Һүзэглэгшэдэй бүлгэм
- Һүмэ
- Шолмос
- Элшэн
- Яков